1 trilyon dolarlık soru: Çatışmanın sonu görünüyor mu?
Lübnan, Arap Körfezi, İsrail ve İran hattında çatışmalar farklı cephelerde tüm şiddetiyle sürerken, ABD-İsrail ile İran arasında başlayan savaşta 100 gün geride kaldı. Uzmanlar, savaşın toplam maliyetinin 1 trilyon doları aşabileceğini değerlendiriyor. Newsweek dergisi tarafından yayımlanan rapora göre, savaşın etkileri yalnızca askeri yıkım ve can kayıplarıyla sınırlı kalmadı. Çatışmalar, bölgesel güç dengelerinde stratejik değişimlere yol açarken, küresel enerji güvenliğinin geleceği açısından da önemli kırılmalar yarattı.39 GÜN ÇATIŞMA, 61 GÜN ATEŞKES28 Şubat'ta başlayan savaş sürecinde 39 gün sıcak çatışmalar yaşandı. Sonraki 61 günlük dönemde ise ateşkes yürürlükte kaldı. Ancak ateşkes döneminde de gerilim sona ermedi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve ABD'nin uyguladığı deniz ablukası, küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler oluşturdu.HÜRMÜZ KRİZİ KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINI SARSTIİran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel ham petrol arzının yaklaşık yüzde 25'ini ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20'sini etkileyerek modern tarihin en büyük enerji şoklarından birine neden oldu. Basra Körfezi'nde günlük yaklaşık 14 milyon varil olmak üzere, şimdiye kadar toplamda 1 milyar varilden fazla petrolün mahsur kaldığı tahmin ediliyor.BİNLERCE SALDIRI GERÇEKLEŞTİSavaş boyunca ABD ve İsrail'in İran içinde en az 3 bin 145 saldırı düzenlediği belirtiliyor. Tahran yönetimi ise buna 1.726 füze ve insansız hava aracı saldırısıyla karşılık verdi. Her iki tarafta da yüzlerce füzenin hava savunma sistemleri tarafından engellendiği ifade edilirken, bu durum çatışmaların ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor.ABD'NİN TOMAHAWK STOKLARI TARTIŞILIYORAmerika Birleşik Devletleri'nin savaş süresince 1.000'den fazla Tomahawk füzesi kullandığı belirtiliyor. Bu rakamın, ABD askeri operasyonları tarihinde söz konusu silah sisteminin en yoğun kullanımı olduğu değerlendiriliyor. Uzmanlar, Washington'un savaş öncesindeki Tomahawk stoklarının yaklaşık yüzde 30'unu tüketmiş olabileceğini ve bu kapasitenin yeniden oluşturulmasının dört yılı bulabileceğini öngörüyor.NİHAİ MALİYET 1 TRİLYON DOLARI AŞABİLİRSavaşın maliyetinin mayıs ayı itibarıyla 29 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Ancak uzmanlar; yeniden silahlanma, askeri üslerin onarımı ve devam eden operasyonların giderleri de hesaba katıldığında toplam maliyetin 1 trilyon doların üzerine çıkabileceğini tahmin ediyor.MİLYONLARCA İNSAN YERİNDEN EDİLDİBirleşmiş Milletler tahminlerine göre savaş nedeniyle İran'da yaklaşık 3,2 milyon kişi yerinden edildi. İran'ın açıkladığı verilere göre 3 bin 468 kişi hayatını kaybetti, 26 bin 500'den fazla kişi yaralandı. Kayıpların büyük bölümünü siviller oluşturuyor.ÇATIŞMA BÖLGESEL SAVAŞA DÖNÜŞTÜUzmanlara göre çatışmalar artık yalnızca İran, İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri ile sınırlı değil. Askeri ve güvenlik boyutuyla Arap Körfezi'nden Doğu Akdeniz'e kadar uzanan geniş bir coğrafyada etkisini gösteren savaşın, doğrudan veya dolaylı olarak 16 ülkeyi etkileyen bölgesel bir çatışmaya dönüştüğü değerlendiriliyor.