Doğaya bırakılan sivrisineklerin tamamı insanları ısırmayan erkeklerden oluşuyor. Bu erkekler Wolbachia adlı doğal bir bakteri taşıyor. Bölgede bulunan dişi sivrisineklerle çiftleştiklerinde oluşan yumurtalar gelişemiyor. Böylece insanları ısıran dişi sivrisineklerin yeni nesiller oluşturmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Uygulama Los Angeles County’deki Bassett bölgesinde yürütülüyor. Sivrisinekler Kentucky’deki özel bir tesiste yetiştirildikten sonra küçük tüpler içinde Kaliforniya’ya gönderiliyor. Her tüpte yaklaşık 600 erkek sivrisinek bulunuyor. Ekipler bunları belirlenen noktalarda serbest bırakıyor.
Program kapsamında haftada yaklaşık 30 bin sivrisinek doğaya salınıyor. Uygulama tamamlandığında toplam sayı yarım milyona yaklaşacak. Bölgede yaşayanların salımların ardından daha fazla sivrisinek görmesi mümkün olsa da bırakılan erkeklerin insanları ısırmadığı özellikle belirtiliyor.
Mücadelenin hedefinde özellikle Aedes aegypti, yani sarı humma sivrisineği bulunuyor. Bu tür dang humması, Zika ve chikungunya gibi hastalıkları taşıyabilen dişileri nedeniyle halk sağlığı açısından sorun oluşturuyor. Üstelik küçük su birikintilerinde üreyebildiği için klasik mücadele yöntemleriyle tamamen kontrol altına alınması kolay değil.
Yöntemin işe yarayıp yaramadığı, doğaya bırakılan erkeklerin sayısıyla değil, daha sonra tuzaklara yakalanan dişi Aedes aegypti sayısıyla ölçülüyor. Amaç zaman içinde yeni nesillerin azalması ve bölgedeki ısıran dişi sivrisinek sayısının düşmesi.
Program henüz tamamlanmadığı için kesin sonuç açıklanmış değil. Ancak eylül ayında paylaşılan ilk veriler, uygulama yapılan bölgede Aedes aegypti sayısının şu ana kadar yüzde 40 ila 60 arasında azaldığına işaret ediyor. Yetkililer, gerçek etkinin 16 haftalık çalışma sona erdikten sonra daha net görülebileceğini belirtiyor.
Benzer yöntemler Kaliforniya’nın başka bölgelerinde de denendi. Daha önce Güney Kaliforniya’da yapılan bir çalışmada bazı uygulama alanlarında yabani Aedes aegypti sayısında yüzde 80’in üzerinde düşüş kaydedildi.
Buradaki yöntem genetiği değiştirilmiş sivrisinek kullanımına dayanmıyor. Wolbachia doğada birçok böcek türünde zaten bulunan bir bakteri. Yetkililerin amacı da bütün sivrisinekleri ortadan kaldırmak değil; insanları ısıran ve hastalık taşıyabilen dişilerin yeni nesiller oluşturmasını engelleyerek bölgedeki Aedes aegypti sayısını düşürmek.