60 bin yıllık izler: İnsanlığın en eski geometrisi keşfedilmiş olabilir

Hasan Can Bilici [email protected] Güney Afrika’da bulunan devekuşu yumurtası kabukları üzerindeki oyma desenler, insanlık tarihine dair çarpıcı bir bulgu ortaya koydu. Yaklaşık 60 bin yıl öncesine tarihlenen bu parçaların, dünyanın bilinen en eski geometrik düşünce örneklerinden biri olabileceği değerlendiriliyor.İlk kez 2010 yılında tanımlanan bu kabuk parçaları, rastgele çizimlerden ziyade ızgara, paralel çizgiler ve elmas motifleri gibi düzenli geometrik desenler içeriyor. İtalya’daki Bologna Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni çalışma, bu desenlerin bilinçli ve sistematik bir düşüncenin ürünü olduğunu ortaya koydu.Araştırmanın kıdemli yazarı arkeolog Silvia Ferrara, söz konusu işaretlerin “şaşırtıcı derecede yapılandırılmış bir geometrik düşünce biçimini” yansıttığını belirterek, “Bu insanlar yalnızca çizgiler çizmiyordu; çizgileri paralellik, tekrar ve düzen gibi ilkelerle organize ediyordu” dedi.Çalışma kapsamında Güney Afrika ve Namibya’daki farklı alanlardan elde edilen 112 kabuk parçası incelendi. Araştırmacılar, bu parçalar üzerinde yaklaşık 1.300 çizgiyi analiz etti. İnceleme sonucunda gravürlerin yüzde 80’inden fazlasının düzenli ve tekrar eden geometrik ilişkiler içerdiği tespit edildi.Daha karmaşık örneklerde ise çapraz taramalar, ızgara sistemleri ve elmas motifleri dikkat çekti. Bu durumun, erken dönem insanların yalnızca motor becerilere değil, aynı zamanda gelişmiş bir görsel-mekânsal planlama yeteneğine sahip olduğunu gösterdiği ifade edildi.Çalışmanın ilk yazarı Valentina Decembrini, bulguların insan zihninin evrimine ışık tuttuğunu belirterek, “Bu gravürler, Homo sapiens’in 60 bin yıl önce bile soyut ilkelere göre görsel alanı düzenleyebildiğini gösteriyor” dedi.Araştırmacılara göre bu tür geometrik üretimler, daha sonra ortaya çıkacak sembolik sistemlerin ve yazının temellerini oluşturmuş olabilir. Ancak söz konusu desenlerin belirli bir anlam taşıyıp taşımadığı henüz bilinmiyor.Bulgular, PLOS One dergisinde yayımlandı.Fotoğraf: AAİçerik yükleniyor...Fotoğraf: DHAİçerik yükleniyor...İçerik yükleniyor...Fotoğraf: DHAİçerik yükleniyor... Şeyma Akcan [email protected] İçerik yükleniyor... Dilan Temiz [email protected] İçerik yükleniyor...