ABD-İran anlaşması yakın mı?
Şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın akıbeti belirsizliğini koruyor. Washington'dan gelen "bir anlaşma yakın" şeklindeki açıklamalara rağmen taraflar henüz uzlaşabilmiş değil.Son olarak dün, ABD Başkanı Donald Trump "bir karar vermek üzere" kurmaylarıyla toplandı ancak iki saatlik bu toplantının da somut bir sonucu olmadı.28 Şubat'ta başlayan savaşta taraflar 8 Nisan'dan beri ateşkes hâlinde. ABD Başkanı Trump'ın dünkü Beyaz Saray toplantısında bu ateşkesin 60 gün daha uzatılmasını ve İran'ın nükleer programının geleceğine ilişkin müzakerelere başlanmasını içeren teklife dair kararını vermesi bekleniyordu.Gelişmelerle ilgili olarak AFP'ye konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump'ın "ancak belirlediği tüm koşulların karşılanması hâlinde bir anlaşmaya imza atacağını" söyledi.Genellikle askeri meselelerin tartışıldığı Beyaz Saray'daki Durum Odası'nda yapılan dünkü toplantı sonrası ajansa konuşan yetkili, "Başkan Trump yalnızca Amerika için iyi olan ve kırmızı çizgilerini karşılayan bir anlaşma yapacaktır" dedi.Trump söz konusu toplantıyı duyurduğu sosyal medya paylaşımında, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah geliştirmemesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden trafiğe açılması yönündeki taleplerini yinelemişti.İran savaşından önce özellikle petrol ticareti için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı'ndan geçişler serbest şekilde yapılıyordu.Washington'dan gelen açıklamalar üzerine İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ülkesinin dayatmalara "47 yıl önce veda ettiğini" söyledi.İran'da mevcut rejim 1979 Devrimi ile yönetimi ele geçirmişti.Bekayi, "hazırlanan bir anlaşma metninin Trump'ın onayını beklediğini" iddia eden haberleri de yalanladı. İranlı sözcü, "diyaloğun sürdüğünü ancak henüz nihai bir anlaşmaya varılmadığını" söyledi.Trump Hürmüz'de trafiğin, geçiş ücreti olmaksızın yeniden açılmasını istiyor.Tahran ise müzakerelerin sonraki aşamasına geçmek için yıllardır dondurulmuş hâldeki İran varlıklarından 12 milyar doların serbest bırakılmasını talep ediyor. Trump daha önce böylesi bir "para transferine" karşı olduğunu belirtmişti.ABD İran'ın nükleer programını sonlandırmasını da şart koşarken Bekayi şu anda bu konuda herhangi bir müzakere yürütülmediğini söyledi.Bir yandan ateşkes ihlalleri diğer tarafta müzakereler sürerken ABD'den "savaşı yeniden başlatma konusunda fazlasıyla yeterli kapasitenin olduğu" açıklaması geldi.Singapur'da bulunan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, burada yaptığı açıklamada, Washington'ın isterse savaşı yeniden başlatabileceğini söyledi, "Gerekirse yeniden harekete geçme kapasitemiz son derece yüksek. Hem bölgedeki hem de dünya genelindeki mühimmat stoklarımız buna fazlasıyla uygun" diye konuştu.Bu açıklamaya paralel olarak ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da "Amerikan güçleri bölgede varlığını sürdürüyor ve teyakkuz hâlinde" paylaşımını yaptı.İran'ın, savaşın resmen sona erdirilmesine yönelik herhangi bir anlaşmaya dahil edilmesini istediği Lübnan'da da tansiyon yüksek.İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu dün, İsrail güçlerinin Lübnan içinde daha da ilerlediğini açıkladı. İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyine yönelik yoğun bombardımanını da sürdürdü.AFP / MUK,CÖ