AB'den Çin'e ticaret hamlesi: Yeni risk azaltma mekanizmaları geliyor
Avrupa Birliği (AB) liderleri, Çin ile artan ticari dengesizlikler ve stratejik bağımlılıklara karşı Birliğin ekonomik savunma araçlarını güçlendirmesi gerektiği konusunda görüş birliğine varırken AB Komisyonuna şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmesini hızlandıracak ve riskleri azaltacak yeni bir "çeşitlendirme aracı" üzerinde çalışma talimatı verdi.AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de gerçekleştirilen AB Liderler Zirvesi'nin ardından basın toplantısı düzenledi.Liderlerin küresel ekonomik dengesizliklerin ele alınmasına ilişkin stratejik bir görüşme yaptığını belirten Costa, AB'nin stratejisinin "kopuş değil, risk azaltma" olduğunu söyledi.Çin ile diyaloğu sürdürmek istediklerini ancak karşı karşıya oldukları sorunları da çözmeleri gerektiğini vurgulayan Costa, "Günde 1 milyar avroluk ticaret açığı kesinlikle sürdürülebilir değildir." ifadesini kullandı.Costa, Çin ile yaşanan ticaret dengesizlikleri konusunda bugüne kadar somut sonuç alınamadığını belirterek, liderlerin AB Komisyonundan mevcut araç setini gözden geçirmesini, kısa vadede atılabilecek adımları belirlemesini ve ticaret savunması ile sanayi politikası alanlarında yeni araçlar geliştirmesini istediğini vurguladı.AB'nin kurallara ve mütekabiliyet ilkesine dayanan ekonomik ilişkilerden yana olduğunu dile getiren Costa, adil şartlar altında rekabet edilmesi gerektiğini söyledi.Liderlerin, Komisyonu ekonomik ve güvenlik çıkarlarını korumak amacıyla başlıca ekonomik ortaklarla yapıcı diyaloğu sürdürmek ve mevcut araçları güçlendirmekle görevlendirdiğini kaydeden Costa, AB'nin çıkarlarını koruyacak yeni mekanizmalara ihtiyaç duyulduğunu anlattı.AB Komisyonu Başkanı von der Leyen de son 5 yılda Çin'den AB'ye yapılan ithalatın yüzde 45 arttığını belirterek "Geçen yıl AB, Çin ile ticaretinde tarihin en yüksek açığını verdi. Bu açık 360 milyar avroya ulaştı. Başka bir ifadeyle AB her gün yaklaşık 1 milyar avro ticaret açığı verdi." diye konuştu.Bu hafta yapılan G7 Zirvesi'nde ve AB liderleri arasındaki görüşmelerde yapısal aşırı kapasite sorunu ile bunun küresel ekonomik dengesizlikler üzerindeki etkilerinin ele alındığını anlatan von der Leyen, ilk kez bütün AB üyesi ülkelerin Çin'e karşı ticaret açığı verdiğini, sorunun ucuz ithalat olmadığını, Avrupa'nın üretim tabanını aşındıran aşırı kapasiteyle karşı karşıya olduğunu ve durumun sürdürülemez olduğunu anlattı.Von der Leyen, AB'nin kendi rekabet gücünü artırması gerektiğini ancak küresel dengesizliklerin de ele alınmasının zorunlu olduğunu vurguladı.Liderlerin çeşitlendirme ve risk azaltma stratejisinin sürdürülmesine güçlü destek verdiğini ifade eden von der Leyen, stratejik bağımlılıkların siyasi baskı aracı olarak kullanılmasını önlemek istediklerini sözlerine ekledi.Von der Leyen, AB'nin son yıllarda ticaret ve sanayi politikası alanında kapsamlı bir araç seti oluşturduğunu hatırlatarak, bunların daha proaktif ve stratejik şekilde kullanılacağını söyledi.AB Komisyonunun yeni "çeşitlendirme aracı" gibi yeni mekanizmalar üzerinde çalışacağına dikkati çeken von der Leyen, söz konusu mekanizmanın herhangi bir ülkeyi hedef almayacağını ve şirketlerin risk azaltma sürecini hızlandırmayı amaçlayacağını ifade etti.İş dünyasının tedarik zincirlerindeki riskleri azaltma konusunda yıllardır yavaş hareket ettiğini belirten von der Leyen, risklere verilen tepkilerin yeterince hızlı ve uygun olmadığını anlattı.Von der Leyen, yeni aracın ideal olarak hiç kullanılmamasını tercih edeceğini ancak mevcut baskılar nedeniyle buna ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.Liderlerin zirvede AB'nin 2028 sonrası dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve'yi (MFF) de ele aldıklarını belirten von der Leyen, üye ülkelerin yeni bütçenin genel mimarisi üzerinde anlaşmaya vardığını ifade etti.Von der Leyen, yeni bütçenin Avrupa'nın rekabet gücünü artıracak, güvenlik ve savunmasını güçlendirecek ve çiftçiler ile bölgeleri desteklemeyi sürdürecek şekilde tasarlanacağını kaydetti.AB'nin yeni bütçesinin finansmanı için yeni öz kaynaklara ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan von der Leyen, yıl sonuna kadar genel bir uzlaşıya ulaşılması halinde bütçenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebileceğini sözlerine ekledi.Bu arada AB ülkeleri, 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve'yi (MFF) tartışmaya başladı.AB bütçesi, harcama tavanlarının belirlendiği 7 yıllık dönemler için hazırlanıyor.AB'nin 2021-2027 dönemini kapsayan yaklaşık 1,2 trilyon avroluk mevcut bütçesi 2020 yılında kararlaştırılmıştı.AB Komisyonu, yeni dönemde bütçenin yaklaşık 2 trilyon avroya çıkarılmasını ve mevcut yapıya göre daha esnek kullanılmasını öneriyor.Üye ülkelerin bütçenin büyüklüğü, finansman kaynakları ve öncelikleri konusunda farklı pozisyonlar benimsemesi nedeniyle müzakerelerin zorlu geçmesi bekleniyor.Yeni bütçenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi anlaşmanın 2026 yılı sonuna kadar sağlanması gerekiyor.Bütçe görüşmelerinde üye ülkelerin katkı payları, savunma harcamaları, rekabetçilik, tarım, uyum fonları ve yeni önceliklere ayrılacak kaynaklar konusunda yoğun tartışmalar yaşanması öngörülüyor.Uzun vadeli bütçenin kabulü için Avrupa Parlamentosunun (AP) onayı ve üye ülkelerin AB Konseyinde oy birliği gerekiyor.