ABD'nin Grönland arzusu sürüyor
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Grönland'ın Danimarka'nın parçası olduğunu ancak bu durumun "şimdilik" geçerli olduğunu söyledi. Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi'ndeki 3 Haziran tarihli duruşmada Demokrat vekil Sarah McBride'ın "Grönland'ın Danimarka'nın bir parçası olduğunun farkında mısınız?" sorusu üzerine Rubio, "Şimdilik" yanıtını verdi. Bakan, Washington yönetiminin adanın ortak savunma amaçlı kullanımı konusunda Kopenhag ve Nuuk ile aylık görüşmeler yürüttüğünü açıkladı.Rubio, görüşmelerin "iyi bir noktada" ilerlediğini belirterek, "Bir noktada bu konuda oldukça iyi haberler alacağımızı düşünüyorum" ifadesini kullandı. ABD'nin Grönland'da askeri varlık bulundurmasına ilişkin anlaşmaların yetersiz olduğunu savunan Bakan, Başkan Donald Trump'ın "bir bölgeyi savunmak için ona sahip olmanın çok daha kolay olduğu" yönündeki görüşüne katıldığını söyledi.Rubio Grönland açıklaması, ABD'nin Arktik adaya yönelik stratejik ilgisini yeniden gündeme taşıdı. 57 bin nüfuslu ada, Rusya ve Çin'in Arktik bölgesindeki faaliyetlerine karşı stratejik önem taşıyor. ABD hâlihazırda bölgede Pituffik Uzay Üssü'nü işletiyor ve bu tesis füyarı, füze savunma ve uzay gözetleme misyonlarında kullanılıyor.McBride, Rubio'ya ABD'nin NATO içinde bir toprağı savunmak için ona sahip olması gerekip gerekmediğini sordu. Rubio, "Grönland ve Danimarka ile kolektif savunma için adanın kullanımı konusunda görüşmeler yürütüyoruz. Füze savunmasının kilit bir parçası" yanıtını verdi. Demokrat vekil, ABD yönetimini NATO'nun 5. maddesini (bir üyeye yapılan saldırının tüm üyelere yapılmış sayılması) baltalamakla suçladı.Danimarka'nın yeni kurulan dört partili koalisyon hükümeti, Grönland'ın "kabul edilemez baskı" altında olduğunu belirterek egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkına bağlılığını yineledi. Başbakan Mette Frederiksen, üçüncü dönemi için kurduğu azınlık koalisyonuyla ABD baskısına karşı direnme sözü verdi. Yeni hükümet, Grönland ve Danimarka arasında eşit ve modern bir işbirliği arayışında olduklarını açıkladı.Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen daha önce ABD ile Grönland konusunda "temel bir anlaşmazlık" bulunduğunu doğrulamıştı. Frederiksen, Trump'ın adayı satın alma girişimlerine karşı sert bir duruş sergileyerek, Grönland'ın ABD kontrolüne alınması yönündeki herhangi bir girişimin NATO birliğini zayıflatacağı uyarısında bulunmuştu.ABD, mayıs ayı sonunda Nuuk'ta ahşap bir kabinden şehir merkezindeki yeni bir ofise taşınarak diplomatik varlığını genişletti. Açılışta yüzlerce kişi "Hayır hayır demektir" ve "Grönland Grönlandlılarındır" sloganlarıyla protesto düzenledi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve diğer siyasetçiler, açılış davetini reddetti.ABD'nin Grönland Büyükelçisi Kenneth Howery, açılışta yaptığı konuşmada "Hangi geleceği kendiniz için seçerseniz seçin, komşularınız olarak her zaman yanınızda olacağız" dedi. Grönland makamları, adanın halkına ait olduğunu ve asla satılık olmadığını vurguladı.Trump, ocak ayında Grönland'ı "bir şekilde" satın alacağını ilan etmiş ve askerî güç kullanma ihtimalini masada tutmuştu. Başkan, adanın ABD ulusal güvenliği için "mutlak bir gereklilik" olduğunu söylemişti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin devreye girmesiyle taraflar diplomatik bir süreç başlattı. Rubio, şubat ayında Münih Güvenlik Konferansı'nda Frederiksen ve Nielsen ile bir araya gelmiş ve görüşmeleri "yapıcı" olarak nitelendirmişti.Trump'ın mayıs sonunda Truth Social'da paylaştığı yapay zeka üretimi görselde, başkanın kayalık bir dağdan Grönland'a baktığı ve "Hello, Greenland!" yazısı yer aldı. Rubio Grönland açıklaması, Beyaz Saray'ın adaya yönelik ilgisinin devam ettiğinin en son göstergesi oldu.