Büyümede alarm veren sektör: Sanayi

Hafta başında Türkiye’nin 2026 yılı ilk çeyreğine ait büyüme verisi TÜİK tarafından açıklandı. TÜİK’in hesaplamalarına göre yılın ilk çeyreğinde ekonomi geçen yılın aynı dönemine göre %2,5 bir önceki çeyreğe göre ise %0,1 büyüdü. Bu hali ile büyümenin son üç çeyrektir ciddi şekilde yavaşladığını görüyoruz. Bu büyüme oranının Türkiye’nin potansiyel büyüme oranının altında olduğu da bilinen bir gerçek. Öte yandan büyüme trendinde oluşan bu olumsuz seyrin devam eden dezenflasyon programı ile uyumlu olduğunu ifade etmeliyim. Çünkü bu denli yüksek faiz ve kredi kısıtının olduğu bir dönemde büyümenin potansiyelin altında kalması oldukça normal. Ayrıca büyümenin kompozisyonuna baktığımızda da devam eden dezenflasyon programının etkilerinin yansıdığı da gözlemleniyor. Bu etkiden en fazla nasibini alan da sanayi sektörü.2026 yılının ilk çeyreğindeki büyüme verisinin detaylarına iktisadi faaliyet kollarına göre baktığımızda küçülen tek sektörün sanayi olduğunu görüyoruz. Sanayi sektörü bir önceki yılın aynı dönemine göre %0,8 daralmış durumda. Bu veri TÜİK’in hesapladığı Sanayi Üretim Endeksi, TCMB’nin ölçtüğü Kapasite Kullanım Oranı ve İstanbul Sanayi Odası’nın hesapladığı İmalat PMI verilerinin son dönemdeki olumsuz seyri ile de örtüşüyor. Hatırlayacağınız üzere yine bu köşede defalarca kaleme aldığım yazılarda yukarıda bahsettiğim veriler açıklandıkça peyderpey sanayideki yavaşlamaya ve istihdamın sanayiden hizmetler sektörüne kaydığına ilişkin tespitlerde bulundum. Sanayinin finansmana erişim ve finansman maliyeti sorunu nedeni ile zor durumda olduğunu ve hatta ana ihracat pazarlarımızdaki sıkıntılar yüzünden ihracatçıların bile zorlandığını da defaten belirtmiştim. Bugün geldiğimiz noktada tüm bu olumsuzlukların bir sonucu olarak büyüme verisi içinde maalesef sanayinin dikkat çekici şekilde daraldığını görüyoruz. Diğer yandan bu durumun kalıcı hale gelme riskinin de olduğunu ve hatta Türkiye’nin bir “erken sanayisizleşme” dönemine girme ihtimalinin olduğunu da not edelim. Zira nedeni her ne olursa olsun üretme kasını kaybeden ülkelerin yeniden toparlanmasının kolay olmadığı da bilinen bir durum. Bu bakımdan sanayi sektörünün son dönemdeki seyrinin tersine çevrilmesi için belirli adımların atılması gerektiği de yadsınamaz bir gerçek. Elbette orantısız bir kredi büyümesi ya da verimsiz işletmelere yeni bir “yüzdürme” kredisi verilmesinin önünün açılmasını kastetmiyorum. Kaynakların verimli kullanılması konusunda hassasiyet gösterilmesi gerektiğini düşünüyorum. Ancak tüm işletmeler verimsizmiş ve tüm işletmeler aldıkları kredileri “çar çur” ederler gibi bir ön kabul ile konuya yaklaşmanın da doğru olmadığı bir ifade etmeliyim. Özetle sanayi sektöründe bir süreden bu yana devam eden olumsuz seyrin tersine çevrilmesi konusunda mutlaka uzun vadeli etkileri olacak politika setlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini hatırlatmakta fayda var. Elbette enflasyonla mücadeleden taviz verilmesi gibi zamanın ruhuna aykırı bir önerim olmayacak ancak sırf enflasyonu düşürmek uğruna ve bana göre doğru olmayan bir yaklaşımdan ötürü sanayinin kalıcı hasar almasına da gönlüm razı değil.BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.