Çatıya pet şişe koyanlar bedava yaşıyor: 30 ülke kullanıyor
Brezilya’da 2001 yılında yaşanan büyük elektrik kesintisi (karartma) döneminde tamirci Alfredo Mozer tarafından geliştirilen su ve çamaşır suyu dolu pet şişe formülü, bugün dünya genelinde 30 ülkeye yayılan küresel bir sosyal inovasyon hareketine dönüştü. Mozer’in güneş ışığını kırarak 60 watt’lık bir ampul kadar ışık yayan buluşundan ilham alan "Litro de Luz" (Bir Litre Işık) adlı sivil toplum kuruluşu, Brezilya'da enerji altyapısından yoksun 200 toplulukta yaşayan 40 bin kişiye aydınlatma sağladı.
Brezilya Coğrafya ve İstatistik Enstitüsü (IBGE) verilerine göre, ülkede yaklaşık 450 bin kişinin evinde hiç elektrik bulunmuyor. Enerjinin karneyle ya da kesintili olarak sağlandığı güvencesiz erişim de dahil edildiğinde bu sayı 2 milyon kişiye ulaşıyor. Sokak lambalarının eksikliği ise yaklaşık 6 milyon insanı doğrudan etkiliyor.
Litro de Luz, Rodrigo Eid liderliğinde yürütülen çalışmalarda Mozer’in orijinal pet şişe tasarımını yerel ihtiyaçlara göre güncelledi. Kuruluş; PET şişeler, PVC borular, güneş panelleri, piller ve LED ampuller kullanarak akıllı fenerler ve sokak lambaları üretiyor. Gün boyunca güneş paneli aracılığıyla pillerini şarj eden sistem, hava karardığında otomatik olarak devreye giriyor. Projenin metodolojisi, mahalle sakinlerinin bu sistemleri kendi başlarına monte edebilmeleri ve arıza durumunda onarabilmeleri için yerel halka yönelik eğitimleri de kapsıyor.
STK’dan yapılan açıklamada, sağlanan aydınlatma çözümlerinin nehir kenarı yerleşkeleri, yerli kabileleri, quilombola (eski köle sığınakları) toplulukları, kırsal bölgeler ve kent varoşlarında kullanıldığı belirtildi. Temiz enerji altyapısının devreye girdiği bölgelerde, gaz lambalarının çıkardığı duman ve kurumun önüne geçilerek çocukların eğitim sürelerinin uzatıldığı, gece güvenliğinin artırıldığı ve karanlık nedeniyle duran ekonomik üretimin akşam saatlerinde de devam edebildiği bildirildi.
Rio de Janeiro’da düzenlenen Web Summit teknoloji konferansında konuşan Litro de Luz Brezilya Direktörü Rodrigo Eid, özellikle Amazon bölgesinde 1 milyon, ülke genelinde ise 2 milyona yakın insanın enerji mahrumiyeti yaşadığını ifade etti.
Eid, organizasyonun amacının devlet kurumlarının yerini almak değil, altyapının henüz ulaşmadığı alanlarda tamamlayıcı bir çözüm sunmak olduğunu belirtti. Yapılan açıklamada, 2017 yılından bu yana sivil toplum eliyle aydınlatılan bazı bölgelerin görünürlük kazanması neticesinde, kamu otoriteleri tarafından bu bölgelere resmi elektrik altyapısının götürüldüğü vakaların kaydedildiği bilgisi paylaşıldı.
Dünya genelinde 30 ülkede faaliyet gösteren kuruluş, nihai hedeflerinin ülkelerin enerji altyapı sorunlarının tamamen çözülmesi ve kurumun faaliyetlerine ihtiyaç duyulmayacak hale gelinmesi olduğunu açıkladı.