Çin-Kuzey Kore arasında yeni dönem! Kapalı kapılar açılıyor: Neden şimdi?
Çin ile Kuzey Kore arasında, Kovid-19 salgınının başlamasının ardından kesilen yolcu uçağı seferleri bu sabah yapılan uçuşla yeniden başlatıldı.Çin'in bayrak taşıyıcı hava yolu şirketi Air China'nın internet sitesinde yer alan uçuş bilgilerine göre, "CA121" sefer sayılı uçak, yerel saatle 08.05'te Pekin Başkent Uluslararası Havalimanı'ndan kalkarak 11.00'da Pyongyang Sunan Uluslararası Havalimanı'na ulaştı.Air China, daha önce "CA121/CA122" sefer sayılı Pekin-Pyongyang seferlerini 30 Mart'tan itibaren yeniden başlatacağını duyurmuştu. Şirket, bu hatta "Boeing 737-800" tipi uçaklarla her hafta iki yönlü seferler yapmayı planlıyor.Kuzey Kore hava yolu şirketi Air Koryo, 2023 sonunda Çin'e yolcu seferlerini yeniden başlatmıştı. Şirket halen Çin'in Pekin ve Şınyang şehirlerine haftada ikişer sefer düzenliyor.Çin ile Kuzey Kore arasındaki Kovid-19 salgını nedeniyle durdurulan tren seferleri de bu ayın ortasında yeniden başlatılmıştı. Uçuşların başlamasıyla düzenli hava yolu ulaşımı da yeniden açılmış oldu.Pyongyang yönetimi şimdilik yalnızca resmi görevliler ve özel izinli kişilerin girişine yeşil ışık yaksa da bu adım, dünyanın en kapalı toplumuna yönelik seyahat kısıtlamalarının esnediğine dair en somut işaret olarak görülüyor.KUZEY KORE’YE TURİSTLER GİDİYOR MU?Güney Kore Uluslararası Ekonomik Politika Enstitüsü verilerine göre, 2019 yılında Kuzey Kore’yi yaklaşık 300 bin yabancı turist ziyaret etmiş ve bu kitlenin yüzde 90’ını Çinliler oluşturmuştu. Pandemi öncesi dönemde yıllık ortalama 5 bin civarında olan Batılı turist sayısı ise, 2017 yılında Amerikalı öğrenci Otto Warmbier’in tutuklanması ve ardından hayatını kaybetmesiyle Washington’ın getirdiği seyahat yasağı sonrası kesilmişti.2024 yılında kapılarını Rus turistlere açan Pyongyang, 2025 Şubat ayında Batılı tur operatörlerinin sıkı denetim altındaki ziyaretlerine kısa süreliğine izin vermişti. Yeni plaj tesislerine Rus turistlerin yoğun ilgisi beklense de yetkililer geçtiğimiz Temmuz ayında yabancıların girişinin yasaklandığını duyurmuştu.Tren seferleri 6 yıl sonra rayındaHava yolu trafiğindeki hareketlilikten önce, 2022 sonunda demiryolu yük taşımacılığı başlamıştı. İki başkenti birbirine bağlayan yolcu trenleri ise 6 yıllık aranın ardından Mart ayında yeniden seferlere başladı. Şu an için sınır geçişlerini ağırlıklı olarak öğrenciler, işçiler ve sınırın her iki tarafında aile bağları olanlar kullandığı düşünülüyor. Ancak Çinli seyahat acenteleri ve daha önce Batılı turistleri Çin üzerinden bölgeye taşıyan firmalar, Nisan ayı için tur paketleri reklamlarına şimdiden başladı.NEDEN ŞİMDİ?On yıllardır Kuzey Kore’nin en önemli ticari ve diplomatik destekçisi olan Çin, 26 milyon nüfuslu ülkenin gıda ve enerji ihtiyacında kritik rol oynuyor. İki ülke arasındaki yıllık ticaret hacminin, pandemi sonrası toparlanarak 3 milyar dolar seviyesine ulaştığı belirtiliyor.AFP’ye konuşan Kuzey Kore uzmanı Lim Eul-chul, özellikle Orta Doğu'daki çatışmaların Pyongyang ve Pekin arasındaki koordinasyon ihtiyacını artırdığını belirterek, "Orta Doğu çatışması, ABD hegemonyasına karşı çıkan ülkeler arasındaki dayanışmayı her zamankinden daha önemli hale getirdi" değerlendirmesinde bulunuyor.Kuzey Kore lideri Kim Jong Un'un, Rusya'nın Ukrayna’daki savaşına destek için binlerce asker ve mühimmat göndermesi karşılığında Moskova'dan mali yardım, askeri teknoloji ve enerji desteği aldığı ifade ediliyor.Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Mayıs ayındaki Pekin ziyareti öncesinde Çin, Kuzey Kore üzerindeki nüfuzunu bir koz olarak kullanabilir. Oslo Üniversitesi'nden Profesör Vladimir Tikhonov’a göre, "Pekin’in ABD ile yapılacak kritik müzakereler öncesinde Pyongyang ile olan yakınlığını vurgulamaya çalışması son derece mantıklı."Uzmanlar, Pekin’in artık Kuzey Kore’yi nükleerden arındırmaya zorlamak yerine, "rejimin devamlılığını güvence altına almaya" yöneldiğini belirtiyor.