Arjantin'in San Juan eyaleti ile Şili'nin Coquimbo bölgesi arasında planlanan proje hayata geçirilirse araçlar, bugün yaklaşık 4 bin 780 metreye kadar yükselen dağ geçidini aşmak yerine dağın içinden geçebilecek. Uzun süredir bekleyen proje son haftalarda iki ülke arasındaki ulaşım ve madencilik yatırımlarının büyümesiyle yeniden tartışılmaya başladı.
Hazırlanan plana göre Agua Negra tek bir tünelden oluşmayacak. Birbirine yakın şekilde ilerleyecek iki ayrı ana tünelin her biri yaklaşık 14 kilometre uzunluğunda olacak. Böylece karşı yönlerdeki trafik ayrı tüneller üzerinden taşınabilecek.
Tünellerin girişleri de mevcut dağ geçidinden daha aşağıda bulunacak. Arjantin tarafındaki girişin yaklaşık 4 bin metre, Şili tarafındaki girişin ise yaklaşık 3 bin 600 metre rakımda olması planlanıyor. Böylece araçların And Dağları'nın en yüksek ve zorlu bölümüne tırmanmasına gerek kalmayacak.
Projenin temel amaçlarından biri iki ülke arasında yıl boyunca daha güvenilir bir ulaşım bağlantısı oluşturmak. Bölgede yoğun kar yağışı ve kötü hava koşulları dağ geçişlerinin zaman zaman kapanmasına neden oluyor. Nitekim bu yıl Los Libertadores sınır geçidinin kötü hava nedeniyle 34 gün kapalı kalması, kalıcı tünel bağlantısı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Agua Negra tünelleri yalnızca Arjantin ile Şili arasındaki ulaşımı kolaylaştırmak için planlanmıyor. Projenin, Atlantik kıyısından Pasifik kıyısına uzanan büyük bir kara ulaşım hattının önemli parçalarından biri olması hedefleniyor.
Projenin maliyetine ilişkin hesaplar dönemlere göre değişirken resmi ve bölgesel proje kayıtlarında yaklaşık 1,5-1,6 milyar dolarlık yatırım büyüklüğü öne çıkıyor. Daha önce yapılan hesaplamalarda inşaatın başlamasının ardından çalışmaların yaklaşık 9-10 yıl sürebileceği öngörülmüştü.
Ancak projenin henüz inşaat aşamasında olmadığını özellikle belirtmek gerekiyor. Agua Negra yıllardır gündemde olmasına rağmen finansman, maliyet ve iki ülke arasındaki öncelik farklılıkları nedeniyle ertelendi. Eylül 2026 itibarıyla proje yeniden gündeme taşınmış olsa da tünellerin kazılmasına başlanmış değil.