Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), 18 Eylül Uluslararası Eşit Ücret Günü kapsamında yaptığı açıklamada, Türkiye’de erkeklerin gelirlerinin kadınlardan yüzde 30 daha yüksek olduğunu vurguladı. Açıklamada, çalışma hayatındaki cinsiyet temelli gelir eşitsizliğinin son bulması ve "eşdeğer işe eşit ücret" ilkesinin yasal güvenceye kavuşturulması talep edildi.
DİSK'in açıklamasında, bakım emeğinin tek taraflı olarak kadınların üzerine yıkılması nedeniyle kadın işçilerin çifte mesai yaptığı ve buna rağmen erkeklerden daha düşük gelir elde ettiği belirtildi.
Açıklamada, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine dikkat çekilerek küresel düzeyde kadınların ücretli istihdamda erkeklerden yüzde 20 daha az kazandığı, mevcut koşullarda bu uçurumun kapanmasının 257 yıl sürebileceği aktarıldı.
Türkiye'deki tablonun daha ağır seyrettiğine işaret edilen açıklamada, kadınlar 100 lira kazanırken erkeklerin ortalama 130 lira gelir elde ettiği kaydedildi. Bu gelir farkının ücretli çalışanlarda yüzde 19, yevmiyelilerde ise yüzde 89 düzeyine kadar çıktığı vurgulandı.
İş gücüne katılım oranlarındaki eşitsizliğe de değinilen açıklamada, Türkiye'de erkeklerin iş gücüne katılım oranının yüzde 70,6, kadınların ise yüzde 35,3 olduğu paylaşıldı. 5,5 milyon kadının ev işleri ve bakım sorumlulukları nedeniyle iş gücü piyasasına dahil olamadığı belirtilirken, 33,9 milyon kadından sadece 6,7 milyonunun kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda yer aldığı, 27 milyon kadının ise kayıt dışı ya da yarı zamanlı işlere mahkum bırakıldığı ifade edildi.
İktidarın Orta Vadeli Program hedeflerinde yer alan esnek çalışma modellerine tepki gösterilen açıklamada, kadın istihdamını artırma gerekçesiyle sunulan esnek çalışmanın kadınları ucuz iş gücü haline getirdiği kaydedildi. Çözümün esnekleşmede değil, insanca yaşanabilecek ücret, sendikal haklar ve güvenceli istihdamda olduğu hatırlatılarak Türkiye'nin 1966'da imzaladığı ILO'nun 100 No'lu Eşit Ücret Sözleşmesi'nin gereklerinin yerine getirilmesi istendi.
DİSK, açıklamanın sonunda taleplerini sıraladı:
Eşdeğer işe eşit ücret politikası yasal güvence altına alınmalı ve iş yerlerinde etkin denetim mekanizmaları kurulmalıdır.
Yetki ve karar mekanizmalarında kadınların eşit temsiliyeti sağlanmalıdır.
Kadın istihdamında esnek çalışma dayatmasından vazgeçilmeli, tam zamanlı ve güvenceli iş olanakları yaratılmalıdır.
Bakım yükünü kadınların üzerinden almak için ücretsiz ve kamusal kreş, gündüz bakımevi ile hasta ve yaşlı bakım merkezleri yaygınlaştırılmalıdır.
İstanbul Sözleşmesi'nin feshinden vazgeçilmeli; 6284 sayılı Kanun etkin uygulanmalı ve ILO'nun 190 sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi derhal onaylanmalıdır
31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.
Fotoğraf: Nisa Sude Demirel/Evrensel
Zeliha Irmak [email protected]
Fotoğraf: Jonathan Borba/Pexels