Dünya Türkiye'nin kapısına dayandı: Yüz binlerce kişi başvurdu
Küresel belirsizliklerin arttığı günümüzde, ikinci vatandaşlık arayışı hız kazanıyor. Özellikle 2025 sonunda Kanada’nın soy bağına dayalı vatandaşlık kurallarını esnetmesi, dünya genelinde bu eğilimi daha da görünür hale getirdi. Başta ABD olmak üzere pek çok ülkede bireyler, aile kökenlerini araştırarak ikinci bir pasaport edinmenin yollarını arıyor.
Uzmanlara göre bu eğilim sadece kişisel hikayelerle sınırlı değil. Sosyologlar, ikinci vatandaşlık arayışının temelinde daha fazla hareket özgürlüğü ve güvenlik ihtiyacı olduğu vurgulanıyor. Bazı bireyler için ikinci pasaport, yalnızca seyahat kolaylığı değil, aynı zamanda siyasi baskı, ayrımcılık veya kriz durumlarına karşı bir tür “sigorta” işlevi görüyor.
PASAPORT ARTIK STRATEJİK BİR ARAÇ
Vatandaşlık kavramı da son yıllarda önemli bir dönüşüm geçirdi. Pasaport artık sadece bir kimlik belgesi değil; bireylerin nerede yaşayabileceğini, çalışabileceğini ve seyahat edebileceğini belirleyen stratejik bir araç haline geldi. Pandemi döneminde kapanan sınırlar, artan jeopolitik gerilimler ve sıkılaşan vize politikaları bu değişimi hızlandırdı.
SİYASİ BELİRSİZLİK TALEBİ ARTIYOR
Araştırmalar, siyasi istikrarsızlık algısının ikinci vatandaşlık talebini doğrudan etkilediğini gösteriyor. Brexit sonrası İngiltere’de İrlanda pasaportuna başvuruların artması ve ABD’de derinleşen politik kutuplaşma, bireyleri alternatif vatandaşlık seçeneklerine yöneltti. Bu durum, “çıkış planı” arayışını küresel ölçekte yaygınlaştırdı.
İkinci vatandaşlık edinmenin en sık başvurulan yöntemi soy bağı oldu. Örneğin Brexit sonrası yüz binlerce Britanyalı, Avrupa Birliği içinde serbest dolaşım hakkını koruyabilmek için İrlanda vatandaşlığına başvurdu. Benzer şekilde İtalya da uzun süre uzak akrabalara kadar vatandaşlık hakkı tanıdı. Ancak artan başvurular nedeniyle 2025’te bu kapsam daraltılarak ebeveyn ve büyükanne-büyükbaba ile sınırlandırıldı.
YATIRIM YOLUYLA VATANDAŞLIK YAYGINLAŞIYOR
Bir diğer yöntem ise yatırım programları. Bazı ülkeler, belirli bir ekonomik katkı karşılığında oturum ve vatandaşlık hakkı sunuyor. Karayip ülkeleri ve bazı Avrupa devletleri bu modeli uzun süredir uygularken, ABD’de başlatılan yeni programlar da benzer şekilde yatırımcılara kapı aralıyor.
Türkiye, yatırım yoluyla vatandaşlık programlarında öne çıkan ülkelerden biri. En az 400 bin dolarlık gayrimenkul yatırımı karşılığında vatandaşlık imkânı sunan sistem, özellikle Orta Doğu ve Güney Asya’dan yoğun talep görüyor. Uzmanlara göre Türkiye, küresel ölçekte bu alandaki başvuruların önemli bir bölümünü tek başına karşılıyor.