Enerji krizi: ABD İran'ın bazı petrol ürünlerine yaptırımları kaldırdı
Kaynak, EPAGündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.ABD, savaşın enerji piyasaları üzerindeki olumsuz etkisini kontrol altına almak için İran petrolüne uyguladığı bazı yaptırımları kaldırdı.ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, şu anda denizde mahsur kalan İran petrolünün satışına izin veren, dar kapsamlı ve kısa vadeli bir izin kararının verildiğini duyurdu.Bu, uzun süredir devam eden Amerikan yaptırım politikasında şaşırtıcı bir geri dönüşü işaret ediyor. Nasıl bir getirisi olacağı ise belirsiz.Savaşın başlamasından bu yana petrol ve doğalgaz fiyatları keskin bir şekilde yükseldi. Brent ham petrolünün fiyatı, geçen yıla göre %53 artışla varil başına yaklaşık 112 dolar civarında seyrediyor. Uzmanlar, yaptırımların kaldırılmasının fiyatlar üzerinde sınırlı bir etkiye sahip olmasını bekliyor ve ABD'nin saldırdığı İran rejimine giden fonları artırabileceğini söylüyor.Bakan Bessent, 20 Mart Cuma günü iznin şu anda gemilerde yüklü olan İran menşeli ham petrol ve petrol ürünlerinin satışına uygulanacağını söyledi.Haberin sonuHazine Bakanlığı, yetkilendirmenin 19 Nisan'a kadar süreceğini de ekledi.Hazine Bakanı, bu adımın küresel piyasalara hızla yaklaşık 140 milyon varil petrol getireceğini söyledi.Savaştan önce, İran'dan gelen petrolün başlıca alıcısı Çin'di ve ABD ile diğer ülkeler tarafından uygulanan yaptırımlar nedeniyle petrolü büyük bir indirimle satın alıyordu.Bakan Bessent 19 Mart'ta Fox'a verdiği röportajda, satış kısıtlamalarına getirilen muafiyetin, bu arzın daha fazlasını Hindistan, Japonya ve Malezya gibi petrole ihtiyaç duyan diğer ülkelere yönlendirmeye yardımcı olabileceğini ve Çin'i "piyasa fiyatı" ödemeye zorlayacağını söyledi.X'teki paylaşımında, İran'ın İran petrolünün satın alınmasından elde edilen herhangi bir gelire erişmekte zorlanacağını ve ABD'nin "İran'a azami baskıyı sürdürmeye devam edeceğini" belirtti.Ancak, denizcilik yaptırımları konusunda uzmanlaşmış bir danışmanlık şirketi olan Blackstone Compliance Services'ın direktörü David Tannenbaum, BBC'ye bu fikrin "çılgınlık" olduğunu söyledi."İran'ın petrol satmasına izin veriyoruz, bu da savaşı finanse etmek için kullanılabilir" dedi.Uzmanlar, muafiyetin fiyatlar üzerinde fazla bir etkisi olmayacağı konusunda uyardı.Kıdemli araştırmac Rachel Ziemba, "Bunun oyunun kurallarını değiştireceğini düşünmüyorum" dedi.ABD'nin petrol satışlarından elde edilen paranın İran hükümetine gitmesini istemeyeceğini düşündüğünü, ancak bunun pratikte önlenmesinin zor olabileceğini söyledi ve ekledi:"Arz şokunun büyüklüğü nedeniyle ABD hükümeti için her varil önemli. Ek petrolü bulabildikleri her yerden bulmaya çalışıyorlar".Trump yönetiminin İran petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırmasına finans uzmanlarından da bazı olumlu tepkiler geldi.Dünya Bankası eski başkanı David Malpass, bu adımın "petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturacak dar kapsamlı bir eylem" olduğunu ve "İran'ın petrol gelirlerini azaltıp askeri gücünü zayıflatacağını" söyledi.ABD, arzı artırmak için daha önce de milyonlarca varil petrol rezervinin serbest bırakılması ve geçen hafta Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımların askıya alınması gibi başka önlemler almıştı. Bu ikinci karar, Avrupa'daki liderlerden önemli tepkilere yol açtı. Liderler bunun Vladimir Putin'in rejimini güçlendireceğini ve Ukrayna'daki savaşı uzatacağını söyledi.Dünyanın her gün tükettiği 100 milyon varil petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor. Ancak Şubat ayı sonlarında savaşın başlamasından bu yana boğazdaki sevkiyatlar durdu.