Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın Batı ile ilişkilerini direnleştirme hamleleri ve ülkesini Avrupa Birliği'ne (AB) tam üye yapma hedefi, Moskova-Erivan hattında gerilim yaratmaya devam ediyor.
Nikol Paşinyan bugün açıklama yaparak, Rusya'nın Ermenistan'daki askeri üssünü kapatması halinde buna itiraz etmeyeceklerini söyledi.
"Biz, Rus askerî üssü konusunu hiçbir zaman gündeme getirmedik" diyen Paşinyan, Moskova'nın bu üssü kapatmak istemesi halinde buna itiraz etmeyeceklerini, bu üssün artık ülkesinin ulusal güvenliği açısından hayati bir öneminin de kalmadığını kaydetti.
Ermenistan'ın Türkiye sınırı yakınında, Gümrü kentinde konuşlu 102. Askeri Rus Üssü, Moskova'nın Güney Kafkasya'daki askeri nüfuzunun önemli sembollerinden biri.
2010 yılında taraflar arasında imzalanan anlaşma ile Rusya'nın bu üsteki askerî varlığını konuşlandırma izni 2044 yılına kadar uzatılmıştı. Üste yaklaşık 3 bin Rus askeri görev yapıyor.
Paşinyan, Azerbaycan'ın zaferi ile sonuçlanan Dağlık Karabağ savaşı sırasında Rusya'nın gerekli askerî desteği vermediğini öne sürerek Moskova'ya sert tepki göstermiş, ABD ve AB ile iş birliğini derinleştirirken geleneksel müttefiki Rusya'nın yörüngesinden uzaklaşmaya başlamıştı.
Ermenistan Başbakanı Paşinyan'ın AB'ye tam üye olmayı hedeflediklerini duyurması da Kremlin'i kızdırmıştı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Eylül başında Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi esnasında bir araya geldiği Paşinyan'a, AB'ye tam üyelik başvurusunda bulunması halinde Ermenistan'ın Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinin fiilen son bulacağını belirterek, "aynı anda her ikisine üyelik imkansız" sözleriyle rest çekmişti.
Putin ayrıca, Ermenistan'ın artık Rus askerî varlığına ihtiyaç duymadığı sonucuna varması halinde, Ermenistan'daki askeri üssü hemen bir gün içinde kapatarak askerlerini çekebileceklerini söylemişti.
Her iki lider, bu konuyu özel olarak görüşmek üzere ikili bir zirve gerçekleştirme konusunda mutabakata varmıştı.
Ancak gerilim tırmanmaya devam ediyor. Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu bugün Erivan'ı "Moskova ile bağları koparmaya çalışmak ve NATO ile işbirliğini derinleştirmekle" suçladı.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da dün katıldığı Uluslararası Gençlik Festivali'nde yaptığı bir konuşmada "Ermenistan'ı AB vaatlerine güvenmemesi konusunda" uyardı.
Rusya haber ajansı TASS'ın haberine göre Lavrov, AB'ye üyelik için yıllardır bekleyen Türkiye ve Sırbistan'ı örnek göstererek "AB yetkilileri büyük olasılıkla onu da aldatacaklar" dedi.
Erivan'ın kendi ortaklarını ve kalkınma yönelimlerini seçmesini engelleme niyetlerinin olmadığını belirten Lavrov, "Ama Erivan yine de bir tercih yapmak zorunda kalacak. Çünkü Rusya, Ermenistan'ın AB üyeliğini ya da üyelik hazırlıklarını, Avrasya Ekonomik Birliği'nin sağladığı muazzam ayrıcalıklar üzerinden fiilen finanse etmek, sübvanse etmek istemez" dedi.
Moskova, bu yılın başında tırmanan gerilim üzerine Ermenistan'dan meyve, sebze, çiçek ve içecekler dahil olmak üzere çeşitli ürünlerin ithalatına yasaklar ve kısıtlamalar getirdi.
Buna karşın AB de Ermenistan'a, AB'ye ihracatının yaklaşık yüzde 80'ini gümrüksüz hâle getirecek bir teklif yaptı.
Ancak Erivan-Kremlin hattında yaşanan gerilimlere rağmen Rusya, Ermenistan'ın önemli bir ticaret ortağı olmaya devam ediyor ve Ermenistan enerjide büyük ölçüde Rusya'ya bağımlı.