Orta Vadeli Program açıklandı. Programda en dikkat çeken başlıklardan biri de istihdam oldu. Yeni çalışma modellerinin nasıl uygulanacağı, iş gücü piyasasındaki beceri uyumsuzluğunun nasıl giderileceği ve özellikle ev gençlerinin istihdama nasıl kazandırılacağı merak konusu oldu. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Tarkan Zengin, Orta Vadeli Program’da yer alan istihdam politikalarını ve gençlere yönelik yeni çalışma modellerini değerlendirdi.
İSTİHDAMDA DÖRT TEMEL POLİTİKA EKSENİ
İstihdam politikalarının merkezinde işsizliğin azaltılması ve iş gücünün ihtiyaç duyulan niteliklere kavuşturulması hedefleniyor. Peki işverenin aradığı çalışan ile iş arayanların sahip olduğu beceriler arasındaki uyumsuzluk nasıl giderilecek?
Tarkan Zengin, Orta Vadeli Program’da istihdamın dört temel politika ekseni üzerinden ele alındığını belirtti:
“Orta Vadeli Program’da daha önceki programlarda olduğu gibi istihdam başlığı temel öncelikler arasında. İstihdam başlığında temel hedef de istihdamın artırılıp işsizliğin azaltılması. Buna dair veriler de var. Öncelikli alanlardan biri olan istihdamın dört temel eksende politika tedbirleri de yer alıyor. Birinci eksen olarak iş gücü beceri uyumunun iyileştirilmesi. Türkiye’de iş gücü piyasalarının temel sorunlarından biri, neredeyse bütün işverenlerin istediği nitelikte çalışan bulamamaktan şikâyet etmesi. Nitelikli çalışan bulamıyorlar ya da o işe uygun çalışan bulamamaktan şikâyet ediyorlar. Ama diploması elinde olan çok sayıda gencimiz de iş bulamamaktan şikâyet ediyor. İşte buradaki temel mesele, o beceri uyumsuzluğu dediğimiz mesele. Yani 'İş gücü piyasalarının istediği nitelikte çalışan nasıl olur?' sorusunun aslında bu başlıkta cevabı var. Bir beceri açığı varsa o beceri açığı giderilecek.”
YENİ NESİL ÇALIŞMA MODELLERİ GELİYOR
Çalışma hayatında yeni bir dönem de gündemde. Özellikle gençlerin değişen çalışma beklentileri, iş yerlerinin çalışma biçimlerini de dönüştürüyor. Peki esnek ve hibrit çalışma modelleri nasıl uygulanacak?
Tarkan Zengin, yeni nesil çalışma kültürüne uygun çalışma sistemlerinin oluşturulmasının hedeflendiğini söyledi:
“Çalışma kültürü dediğimiz bir şey var. Dolayısıyla yeni nesilde ya da gençlerde eskiden olduğu gibi aynı iş yerinde uzun süreli çalışmak ya da sabah 8, akşam 5 mesaisi gibi mesailer yerine, daha esnek çalışma olan ya da hibrit çalışma dediğimiz, belli günlerde evden ya da uzaktan çalışma, belli günlerde ofiste çalışma gibi ya da haftanın belli günlerinde belli saatlerde çalışma gibi çalışma türlerine daha yatkın bir nesil var. Dolayısıyla iş yerleri, sektörler buna uygun hale getirilmek isteniyor.”
KADINLAR, GENÇLER VE ENGELLİLER İÇİN DESTEK
İş gücüne katılımda güçlük yaşayan gruplar için de yeni destek mekanizmaları öngörülüyor. Kadınlar, gençler ve engellilerin istihdamdaki payının artırılması hedefleniyor.
Zengin, bu grupların çalışma hayatına katılımını artıracak politika tedbirlerinin sürdürüleceğini belirtti:
“İş gücüne katılımda güçlük yaşayan, genelde kadınların iş gücüne katılımı düşük, engelliler, gençler... Bütün bunlar desteklenmesi gereken gruplar olarak görülüp zaten çeşitli teşvikler, destekler veriliyordu. Yine burada belli başlıklar altında bunlar yapılarak özellikle gençlerin de istihdama katılması, engellilerin de istihdamda yer almasını destekleyecek politika tedbirleri öngörülüyor.”
ATIL İŞ GÜCÜ NASIL AZALTILACAK?
Programın bir diğer önemli başlığı ise atıl iş gücünün azaltılması. Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler ile çalışabilir durumda olduğu halde sosyal yardım alan kişilerin iş gücü piyasasına kazandırılması hedefleniyor.
Tarkan Zengin, özellikle NEET olarak tanımlanan gençlere dikkat çekti:
“Bu üzerinde dikkatle durulan bir konu. Aynı zamanda Orta Vadeli Program’ı açıklarken Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz Bey de üzerinde dikkatle durdu. Sunumunda da geniş yer verdi. Burada, mesela biraz önce siz bahsettiniz, NEET dediğimiz ne istihdamda ne eğitimde olan gençler var. Bu gençlerin istihdama katılması da işte atıl iş gücünün azaltılması anlamına geliyor. Yine sosyal yardım alan ama çalışabilir durumda olanların da iş gücü piyasalarına kazandırılması, yani bir taraftan sosyal yardım sisteminden kurtarıp hem de iş gücüne katılması hedefleniyor. Yine belli mesleklerin, belli grupların, yani mevcut çalışmadan hayatını idame ettirenlerin iş gücüne bir şekilde katılması.”
EV GENÇLERİ İSTİHDAMA NASIL KAZANDIRILACAK?
Özellikle ev gençlerinin çalışma hayatına kazandırılması için yeni nesil çalışma modelleri öne çıkıyor. Ancak bu modellerin hayata geçebilmesi için yalnızca çalışma biçiminin değil, mevzuat altyapısının da yeniden düzenlenmesi gerekiyor.
Zengin, yeni sistemde gençlerin çalışma koşullarından sosyal güvenliğine kadar çeşitli düzenlemeler yapılacağını söyledi:
“Burada yeni nesil çalışma modellerinden biraz önce bahsettik. Gençlerin yeni bir çalışma kültürü var ve bu çalışma kültürüne uygun bir çalışma sistemi oluşturuluyor. Tabii bu sistem oluşturulurken de elbette bunun mevzuat altyapısını oluşturmak gerekiyor. Yani bu gençlerimizin iş sağlığı ve güvenliğinden sosyal güvenliklerine, çalışma şartlarından ücretlerine kadar belli düzenlemeler yapmak lazım. Dolayısıyla zaten Orta Vadeli Program’da da yeni nesil çalışma modellerinin mevzuat altyapısının yapılması öngörülüyor.”
GENÇLERE DİJİTAL VE YEŞİL DÖNÜŞÜM EĞİTİMİ
İş dünyasının dönüşmesiyle birlikte çalışanlardan beklenen beceriler de değişiyor. Özellikle dijital ve yeşil dönüşüm, gençlerin yeni yetkinlikler kazanmasını gerektiriyor.
Tarkan Zengin'e göre, bu kapsamda aktif iş gücü programlarıyla gençlere yönelik eğitimler verilmesi planlanıyor:
“Yine aktif iş gücü programlarıyla gençlerin özellikle eğitim verilerek beceri kazandırılması sağlanacak. Mesela dijital dönüşüm nedeniyle, yeşil dönüşüm nedeniyle belli mesleklerde daha fazla bilgi, örneğin dijital okuryazarlık ya da yeşil dönüşüme uygun beceriler elde edilmesi sağlanacak. Onlar da aktif iş gücü programlarıyla eğitimler verilerek yapılacak.”
NEET GENÇLERE İŞ TECRÜBESİ FIRSATI
İş arayan gençlerin karşısına çıkan en önemli engellerden biri de deneyim şartı. Özellikle ne eğitimde ne de istihdamda olan gençlerin iş tecrübesi kazanabilmesi için iş gücü uyum programları devreye alınacak.
Zengin, bu programlarla gençlerin hem gelir elde etmesi hem de iş hayatına hazırlanması hedeflendiğini belirtti:
“Yine iş gücü uyum programları öngörülüyor. Biraz önce bahsettik, NEET diye. NEET gençliğinin iş gücü uyum programı. Burada da şimdi mesela işverenler bir genç işe talip olduğunda ilk önüne çıkan şey, ‘İş tecrübeniz var mı?’ İşte staj yapmışsa tecrübe elde edebilir ya da üniversitede okurken çalışmışsa bir tecrübe elde etmiş oluyor. Ama genellikle tecrübe olmadığı için tercih edilmiyor. İşte bu iş gücü uyum programı vasıtasıyla haftanın belli günlerinde belli bir iş yerinde çalışıp hem gelir elde etme, hem iş tecrübesi kazanma, hem iş disiplini kazanma gibi gençlerimizin birtakım kazanımları olacak.”
Peki gençlerin iş tecrübesi kazanmasını sağlayacak bu model nasıl işleyecek? İş gücü uyum programlarında haftanın belirli günlerinde çalışma modeli öne çıkıyor.
Zengin, program kapsamında haftada üç gün çalışmanın söz konusu olabileceğini belirtti:
“Burada iş gücü uyum programında haftanın belli günleri, örneğin üç gün çalışma var. Orada çalışma saatlerinde de yine gün içinde, iş yeriyle anlaşmasına bağlı olarak olma ihtimali de söz konusu.”
ÜÇ YILDA 2,1 MİLYON YENİ İSTİHDAM HEDEFİ
Tüm bu politikaların sonunda ise üç yıl içerisinde 2,1 milyon yeni istihdam oluşturulması hedefleniyor. Yeni nesil çalışma modelleri, aktif iş gücü programları ve iş gücü uyum programlarının hayata geçirilmesiyle istihdam hedefinin yakalanması amaçlanıyor.
Ev gencini evden çıkaracak proje
Güller ve Günahlar Ekrana Kilitledi: Serhat ve Kader'in Kavuşması Yarım Kaldı