Kenya savanında fillerin, zürafaların ve diğer büyük otçulların 18 yıl boyunca belirli bölgelere girmesine izin verilmedi. Araştırmacıların yürüttüğü sıra dışı deney, bu hayvanların yokluğunda savandaki ağaçların nasıl değiştiğini ortaya çıkardı.
HAYVANLAR GİDİNCE AĞAÇLAR HIZLA ÇOĞALDI
1999'da başlayan çalışmada bazı alanlar çitlerle çevrilerek büyük otçulların bölgeye erişimi engellendi. Yıllar içinde bu alanlarda ağaç örtüsü belirgin şekilde arttı. Ağaçlar daha uzun hale gelirken ağaç yoğunluğu da yükseldi.
Çitlerle çevrili bölgelerde ağaç örtüsü yüzde 60'ın üzerine çıkarken, hayvanların bulunduğu kontrol alanlarında bu oran yüzde 21 ila 32 arasında kaldı.
2017'de çitlerin kaldırılmasıyla filler, zürafalar, impalalar ve diğer otçullar yeniden bölgeye girdi. Hayvanların dönüşüyle savanın görünümü kısa sürede değişmeye başladı.
Ağaçların boy artışı yavaşladı, taç büyümesi geriledi ve ağaç ölümleri arttı. İki yıl içinde daha önce hayvanlardan uzak tutulan alanlarla kontrol bölgeleri arasındaki ağaç yüksekliği farkı da ortadan kalktı.
SAVAN ESKİ HALİNE TAM OLARAK DÖNMEDİ
Otçulların dönüşüyle ağaç örtüsü hızla azaldı ve 2025'te deneyin başlangıcındaki seviyeye oldukça yaklaştı. Buna karşın ağaç yoğunluğu yüksek kalmaya devam etti.
Araştırmacılar, büyük otçulların yokluğunda oluşan bazı değişimlerin hayvanların geri dönmesiyle tamamen ortadan kalkmadığını belirledi. Çalışma, savan ekosisteminde otçulların yalnızca bitki örtüsünü tüketen canlılar olmadığını, ağaçların yapısı ve dağılımında da önemli rol oynadığını gösterdi.