İngiltere 16 yaş altına sosyal medya yasağı getiriyor
Kaynak, Getty ImagesGündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.İngiltere, 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya kullanmasını yasaklayacağını duyurdu.Başbakan Keir Starmer, yasağın 2027 yılının başlarında yürürlüğe gireceğini söyledi.Starmer, çocukları sosyal medyadan uzak tutmanın "ülkesi için doğru adım" olduğunu ve onları internet ortamında korumanın en iyi yolu olduğunu belirtti.Karara bir ebeveyn olarak vardığını söyleyen Starmer, "Kendi çocuklarım için yürekten istediğim tek şey onların mutlu ve güvende olmalarıdır. Sanırım her ebeveynin istediği de budur" ifadelerini kullandı.Dünyada benzer bir yasak uygulayan ilk ülke Avustralya oldu.Türkiye de Mayıs ayı itibarıyla 15 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimine kısıtlamalar getirdi.Hükümet, yasağın Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook ve X gibi platformları kapsayacağını açıkladı.Haberin sonuAncak düzenlemenin hangi platformlara uygulanacağına ilişkin tam liste henüz yayımlanmadı.Hükümet, yasağın "amacı sosyal etkileşim sağlamak olan ve kullanıcıların içerik paylaşmasına izin veren" platformları kapsayacağını belirtti.Yeni düzenlemeler kapsamında platformların çocukların canlı yayın yapmasını da engellemesi gerekecek. Bu kural çevrimiçi oyun platformlarını da kapsayacak.Hükümet ayrıca, 16 yaşın altındaki çocuklarla yabancı kişilerin iletişim kurmasına imkân veren özelliklerin engelleneceğini açıkladı.Bu tür özelliklere yönelik kısıtlamalar, "16 yaşında ani bir geçiş yaşanmaması" amacıyla 17 yaşın altındaki kullanıcılar için de varsayılan bir kural olarak açık olacak.Hükümet, 18 yaş altındakilere yönelik gece kullanım kısıtlamaları ve sonsuz kaydırma özelliğine zorunlu aralar verilmesi gibi seçenekleri de değerlendirdiğini söyledi. Bu konuda daha ayrıntılı açıklamanın Temmuz ayında yapılması bekleniyor.Kullanıcılarla cinsel ilişki simülasyonu veya rol yapma amacıyla tasarlanan yapay zekâ destekli "romantik arkadaş" sohbet botları için de asgari yaş sınırı 18 olacak.Hükümet, genel olarak yapay zekâ sohbet botlarının da 18 yaşın altındaki kullanıcılar için "mahrem işlevleri" sınırlandırmak zorunda kalacağını açıkladı.Öte yandan hükümet, WhatsApp ve Signal gibi mesajlaşma uygulamalarını sosyal medya yasağının kapsamına almayı planlamadığını belirtti.Çoğu sosyal medya platformu hâlihazırda kullanıcıların hesap açabilmesi için en az 13 yaşında olmasını şart koşuyor.Başbakan, hükümetin Noel'den önce gerekli düzenlemeleri parlamentodan geçirmeyi planladığını ve bunun önlemlerin 2027 yılının başlarında yürürlüğe girmesine imkân sağlayacağını söyledi.Starmer, hükümetin bu tür adımları atabilmesine olanak tanıyan yasal düzenlemeleri zaten çıkardığını da belirtti.Haberin sonuBaşbakan, İngiltere'deki düzenlemelerin hiçbir çocuğun bir daha sosyal medyaya giriş yapamayacağı anlamına gelmediğini ancak buna rağmen harekete geçmenin gerekli olduğunu söyledi.Hükümet, sosyal medya kullanan kişilerin yaşını doğrulamak için "son derece etkili yaş doğrulama sistemlerinin" kullanılacağını açıkladı.Bu sistemler genellikle şirketlerin bir kişinin yaşını doğru biçimde tahmin etmesini veya doğrulamasını sağlayan teknolojileri kullanmasını gerektiriyor. Bunlar arasında yüz taraması yapılması veya kimlik belgesi istenmesi gibi yöntemler bulunuyor.Ancak sanal özel ağların (VPN) kullanılarak İngiltere'deki engellerin aşılabileceğine dair endişeler de dile getiriliyor.Hükümet, benzer bir yasağı uygulayan Avustralya'nın deneyimlerinden ders çıkaracağını söyledi.Avustralya'da bazı çocuklar, engellenmesi gereken sitelere erişmeye devam edebildiklerini ifade etmişti.16 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesi çağrısında bulunanlar arasında çocuklarını kaybetmiş aileler de bulunuyor.Lisa Kenevan, 13 yaşında hayatını kaybeden oğlu Isaac'ın kampanyasındaki "itici güç" olduğunu söyledi.BBC Breakfast programına konuşan Kenevan, ebeveynlerin yasağın "çok daha erken" gelmesini istediğini ancak yapılan açıklamayla birlikte "şu anda iyi bir noktada olduklarını" ifade etti.Kızı Mia'nın 2021 yılında siber zorbalığa maruz kaldıktan sonra 14 yaşında hayatını kaybettiğini söyleyen Mariano Janin de "Bunun doğru yönde atılmış bir adım olduğunu düşünüyorum. Kolay olmayacak ama mümkün olacak" dedi.Ancak açıklama öncesinde konuşan Ian Russell, hükümeti siyasi nedenlerle kısıtlamaları aceleye getirmekle suçladı.Russell'ın kızı Molly, internette zararlı içeriklere maruz kaldıktan sonra 14 yaşında yaşamına son vermişti.Russell, yasaklar gibi "balyoz yöntemlerinin" yalnızca daha fazla soruna yol açacağını savundu.Hükümete göre genel olarak her 10 ebeveynden dokuzu çocukların sosyal medya kullanımına yönelik kararlı adımları destekliyor.Bununla birlikte bazı gençler, sosyal medya yasağının arkadaşlarıyla iletişim kurma ve kendilerini ifade etme imkânlarını nasıl etkileyeceği konusunda endişelerini dile getiriyor.Yasaktan etkilenecek platformlar arasında şu ana kadar yalnızca YouTube açıklama yaptı.YouTube, kapsamlı bir yasağın çocukları "denetlenen, yönlendirilmiş ve faydalı deneyimlerden uzaklaştırarak anonim ve daha az güvenli hizmetlere yönlendirebileceği" endişesini dile getirdi.Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün (OECD) Nisan ayı raporuna göre, şu anda 25 ülkede sosyal medya yaş sınırlamaları yürürlükte bulunuyor, yasalaştırılmış durumda ya da aktif olarak değerlendiriliyor.Ancak konu 2023'ten bu yana dünya genelinde giderek daha fazla gündeme geldiği için bu sayının artmış olabileceği belirtiliyor.16 yaş altına sosyal medya yasağı getiren ilk ülke Avustralya olmuştu. Yasa geçen yıl Aralık ayında yürürlüğe girdi.Türkiye 15 yaş altı çocuklar için benzer bir yasayı geçirdi.İspanya ve Portekiz'in de benzer düzenlemeleri hayata geçirmeye en yakın ülkeler olduğu belirtiliyor. Her iki ülkede de siyasetçiler bu yönde planlar açıkladı ve bazı düzenlemeler kısmen kabul edildi.Bu ülkelerde yasakların bu yıl yürürlüğe girmesi bekleniyor.Fransa, Malezya, Danimarka, Endonezya, Norveç ve Kanada hükümetleri de benzer yasakları uygulamaya koyma sürecinde.ABD'nin bazı eyaletlerinde de benzer yasalar kabul edildi ancak bunlar mahkemelerde hukuki itirazlarla karşı karşıya.Ülkelerin büyük bölümü sosyal medya kullanımı için yaş sınırını 16 olarak belirlerken, Danimarka gibi bazı ülkeler 15 yaş sınırını tercih ediyor.Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.