İran Hürmüz’ü kapattı, alternatifler neler?

İran, Hürmüz Boğazı’nı kapattı, dünya petrol krizi ile karşı karşıya kaldı. Suudi Arabistan ise karadan boru hatlarıyla petrol ihracatını sürdürmeye çalışıyor.Suudi Arabistan savaştan önce yaklaşık 12 milyon varil petrol üretiyordu. İran savaşı ile birlikte bu üretim yarı yarıya düştü. İran, Hürmüz Boğazı'nın ABD ve İsrail gemilerine kapalı olduğunu duyurdu. Diğer gemiler ise güvenlik nedeniyle boğazdan geçmekte tereddüt ediyor. Suudi Arabistan savaştan önce ülkenin doğusundan batısına uzanan bin 200 km'lik bir boru hattı inşa etmişti. Şimdilerde Hürmüz Boğazı’ndan yapılamayan petrol ihracatı bu hatta yönlendirildi. Boru hattı şu anda tam kapasiteyle çalışıyor. Batı kesimlerinden çıkarılan petrol bu boru hattıyla Kızıldeniz kıyısındaki "Yanbu Limanı’na" taşınıyor. Bu yolla günlük 7 milyon varil petrol taşınıyor. 7 milyon varilden 2 milyonu yerel rafinerilere yönlendirilirken yaklaşık 5 milyon varil ihracat için petrol tankerlerine yükleniyor. Buradan sonra gemiler iki rotaya yöneliyor. Birincisi güney rotası. Babülmendep’ten geçen gemiler Asya pazarına ulaşıyor. Güney yönlü sevkiyatlar Kızıldeniz'i ve ardından Hint Okyanusu'nu geçerek dünyanın en büyük petrol ithalatçıları olan Çin, Hindistan, Güney Kore ve Japonya'ya ulaşıyor. Süveyş Kanalı üzerinden yapılan ihracat ise Avrupa ülkelerine ulaştırılıyor ancak bu hat güney hattına nazaran daha az kullanılıyor. Buna paralel olarak, BAE'nin yaklaşık 360 km uzunluğundaki boru hattı üzerinden kendi alternatif rotası da bulunmakta. Bu boru hattı, Abu Dabi'nin petrol sahalarından Umman Körfezi'ndeki Fujayrah Limanı’na Hürmüz Boğazı'nı atlayarak petrol taşıyor. Bu boru hattı da günlük 1,5 milyon ila yaklaşık 1,9 milyon varil arasında değişen bir kapasiteye sahip. Bu, Birleşik Arap Emirlikleri petrolünün bir kısmının doğrudan küresel pazarlara ihraç edilmesini sağlıyor. Bu alternatif rotaların önemine rağmen, bunların toplam kapasitesi Hürmüz Boğazı'ndan geçen tüm ihracatı telafi etmiyor. Anlaşılan o ki savaş bu şekilde devam ederse dünyayı çok daha büyük bir petrol krizi bekliyor.