Her futbol sezonu başlarken, Avrupa’nın en agresif dijital filtreleme mekanizmalarından biri de yeniden devreye giriyor. Mahkeme kararlarına dayanarak, Javier Tebas’ın başkanlığını yaptığı kulüpler birliği LaLiga, İspanyol operatörlere maçların yasa dışı yayınlarıyla bağlantılı olduğu iddia edilen yüzlerce IP adresinin gerçek zamanlı olarak engellenmesi talimatını veriyor.
Asıl hedef korsanlığı frenlemek, ancak gerçek etki bambaşka: internet, her site için ayrı bir sunucuyla çalışmıyor; dolayısıyla bir IP kesildiğinde futbolla hiçbir ilgisi olmayan bir dizi hizmet de beraberinde devre dışı kalıyor. Yani, LaLiga’nın belirli IP’leri bildirip İspanya’da engellemesine izin veren yargı kararları bulunuyor. Bu da açık biçimde ağ tarafsızlığı ilkesini zedeliyor.
Sorunun temelinde, her web sayfasının veya web servisinin kimlik numarası gibi kendine ait bir IP’si olmaması yatıyor. Tümünü tek bir ana IP adresi altında barındıran hizmetler var; sorun da burada başlıyor, çünkü o adres engellendiğinde ona bağlı servisler ve siteler de çalışmıyor ve bu, maç sırasında bu sitelere girmek isteyen herhangi bir internet kullanıcısı için yan etki, yani kolateral zarar anlamına geliyor.
Örneği somutlaştırmak için: Bu, Madrid’de (barındırma hizmeti) milyonlarca kişi arasında bir komşunun elektrik çaldığını (LaLiga’nın IPTV sinyalini korsan yayınladığını) tespit edip, çözüm olarak bütün Madrid’in elektriğini kesmeye benziyor.
Tebas bir röportajda kitlesel engelleme yapılmadığını, aldıkları şikayetlerin de “birkaç tuhaf tipten” geldiğini öne sürdü. Ancak gerçek tablo ortada: üçüncü taraf hizmetleri de vuran engellemelerle her maçta 500 ila 1. 000 IP adresi kesiliyor.
Engelleme, maçların başlamasından kısa süre önce devreye giriyor ve yayın bittiğinde kaldırılıyor. LaLiga, korsan hizmetlerle bağlantılı IP adreslerini tespit ediyor ve operatörlerden bunları ilgili zaman diliminde kesmelerini istiyor. 2026-2027 sezonunun ilk futbol haftasında, 15 Ağustos 2026’da aynı anda yaklaşık 550 IP adresi bloke edildi. O tarihten beri her maç gününde engellemeler sürüyor.
Open Observatory of Network Interference (OONI) verilerine göre, 2026’nın ilk yarısında 36 farklı sağlayıcıya ait 7. 441 IP adresi engellendi; bunlar arasında Amazon AWS, Cloudflare, Akamai, Alibaba Cloud, Microsoft ve Meta da bulunuyor.
LaLiga, bunların kitlesel ya da gelişi güzel değil, dinamik engellemeler olduğunu savunuyor ve yayınlarının korsanlığı nedeniyle yılda 600 ila 700 milyon avro kaybettiğini iddia ederek önlemleri meşrulaştırıyor. Ancak sonuçta bedeli masumlar ödüyor.
Temel mesele, LaLiga’nın çözüm olarak öne sürdüğü yöntemle doğrudan çelişen internet işleyişi; LaLiga’nın iddiasının aksine, her maç günü İspanya’da binlerce site bu uygulamadan etkileniyor. Hatta bu tür kesintilerin yaşanıp yaşanmadığını kontrol etmek için hazırlanmış bir web hizmeti bile var: hayahora.futbol (kaynak İspanyolca).
Bir içerik dağıtım ağı (CDN), Cloudflare gibi (kaynak İspanyolca), birbirinden bağımsız binlerce hizmetin içeriğini tek bir IP adresi altında önbelleğe alır. İçeriği son kullanıcıya daha yakın ve daha düşük gecikmeli noktalardan sunarak sayfa yükleme hızını artırır ve aynı zamanda DDoS saldırılarıyla ilgili sorunları azaltır.
CDN’in IP’sinin engellenmesi istendiğinde, binlerce hizmet ve sitenin içeriği de otomatik olarak bloke ediliyor ve mevcut sistem, kullanıcının gerçekten korsan yayına mı yoksa RAE’ninki gibi bir siteye, Uluslararası Af Örgütü, Greenpeace, Unicef, Acnur ya da Cáritas’a, mahkemelere, üniversitelere veya LLM yapay zeka modelleri barındıran Hugging Face gibi projelere mi girmeye çalıştığını ayırt edemiyor; hatta bu yöntemle, tam bir retorik ironi olarak, bazı futbol kulüplerinin ve sponsorlarının siteleri bile erişilemez hale geliyor.
OONI’nin, İspanya’da Ocak-Haziran 2026 arasında yapılan ölçümleri 9,2 milyon alan adından oluşan bir listeyle karşılaştırdığı raporuna göre, bir noktada etkilenen meşru alan adlarının sayısı 554. 000’i aşıyor. Zararın büyük kısmı Cloudflare üzerinde yoğunlaştı: engellenen IP’lerin sadece yüzde 30’u Cloudflare’a ait olmasına rağmen, etkilenen alan adlarının yüzde 90’ı, yani 501. 000’den fazlası bu sağlayıcıya bağlıydı.
İspanya’da en çok bilinen örneklerden biri, çevrimiçi ödemelerin onaylanmasında LaLiga maç günlerinde defalarca aksaklık yaşayan ödeme hizmeti Redsys; üstelik etkilenen işletmeler neyin yanlış gittiğini dahi bilmiyordu. Önceki dönemlerde, İspanyolca’daki en büyük Pokémon ansiklopedisi olan WikiDex de resim sunucularına erişim sorunları yaşadığını duyurarak benzer bir şekilde etkilendi.
Benim DIGI fiber bağlantımda, önceki maçlarda Hugging Face’ten (genelde AWS üzerinde barındırılan) açık LLM modellerini sunucuma indirmeye çalışırken, bir akıllı gözlük (Halliday) hizmetlerini kullanırken ya da yalnızca bazı siteleri açmaya çalışırken engellemelerle karşılaştım. Bu sitelerle ya da hizmetlerle LaLiga’nın bahsettiği korsan yayın arasında bir bağlantı gören varsa, lütfen bana da haber versin.
Elche C. F. - Real Madrid maçının başlamasının ardından, İspanya’daki beş büyük internet operatörü tarafından Cloudflare’a ait IP’ler engellenmeye başlayınca blokajlar hızla arttı.
Maç gecesi boyunca mandalaweb.es ya da kanaviçe için kit ve şemalar satan todopuntodecruz.com gibi tamamen erişilemez hale gelen siteler var.
İspanya dışındaki bir konumdan VPN kullanıldığında mandalaweb.com ya da todopuntodecruz.com sorunsuz açılıyor; oysa bu sitelerin hiçbirinin LaLiga maçlarının IPTV sinyalini korsan yayınlamakla ilgisi yok.
Tebas, şikayetlerin az sayıda kişiden geldiğini söyleyip bu kullanıcıları friki olarak yaftaladı; ancak ne etkilenen alan adlarının sayısı az, ne de yalnızca küçük sitelerden söz ediyoruz. linuxmint.com, süpermarket zinciri froiz.es ya da Biyomedikal Araştırma Ağı Merkezi’nin sitesi gibi sayfalara erişilemiyor. Sonuç açık: benim örneğimde DIGI üzerinden, ülke çapında bir internet operatörü blokajı söz konusu.
Bir başka örnek: ertesi gün, 16 Eylül 2026 Çarşamba, sunucuma Ollama üzerinden Qwen 3. 8 27b LLM modelini indirmeye çalıştım ve istekler, TLS sertifikası alınırken zaman aşımı nedeniyle hata verdi; indirmeyi denediğim saat olan 19. 41’de yine maçlar oynanıyordu. Ollama’nın modelleri Cloudflare üzerinde barındırılıyor ve elbette bir yapay zeka LLM modelinin futbolla hiçbir ilgisi yok.
Aşağıda görülebileceği gibi, LaLiga maçları nedeniyle önceki gün olduğu gibi bir dizi engelleme daha yaşandı; bunların içinde Cloudflare alan adları da var. 15 Eylül gününde kesintiler yaklaşık 21. 20’de başladı ve gece yarısını biraz geçe sona erdi; yani neredeyse 3 saatlik bir blokajdan söz ediyoruz.
16 Eylül Çarşamba günü engelleme 18. 45’te başladı ve gece yarısından biraz önce sona erdi; yani 5 ila 6 saatlik bir blokajdan bahsediyoruz. Bu iki örnek hafta içi günlerden; hafta sonlarında ise, en iyi ihtimalle, benzer süreler söz konusu.
Oysa bugün, tüm bir IP adresini çökertmekten çok daha hassas yöntemler mevcut: korsan yayını dağıtan alan adı, URL, kullanıcı hesabı ya da somut sunucuya müdahale etmek ve ilgili sağlayıcıdan bunların kaldırılmasını talep etmek mümkün.
Kural, ihlal yapan içeriğin engellenmesi olmalı; ortak kullanılan altyapının değil. Aksi halde ortaya çıkan zararın boyutu öngörülemez; binlerce hizmet ve kullanıcı, futbol maçları sırasında interneti ve uygulamaları normal biçimde kullanamaz hale geliyor. Çok sayıda site, bu kesintiler nedeniyle oluşan kayıpları rapor ediyor. LaLiga’nın neden olduğu bağlantı kesintilerinin etkisi şimdiden 3,1 milyonun üzerine çıktı.
Bu engellemelerin hukuki dayanağı, LaLiga ile Telefónica Audiovisual Digital’in birlikte açtığı davayı kabul eden Barselona 6 Numaralı Ticaret Mahkemesi’nin 18 Aralık 2024 tarihli kararı.
Bu karar, tespit edilen IP’lere erişimin derhal kesilmesine izin veriyor ve listelerin haftalık ve dinamik biçimde güncellenmesini, hatta maçlar sırasında bile, her bir IP için ayrı bir mahkeme emrine gerek olmaksızın mümkün kılıyor. Movistar, Vodafone, DIGI ve MásOrange sürece itiraz etmedi; yani önlemleri yargı yoluna gitmeden kabul etti.
Meclis’te henüz hukuki bağlayıcılığı olmayan ilk adım atıldı: 29 Nisan 2026’da, ERC’nin girişimiyle PSOE’yle uzlaşılan ve Sumar, Bildu, PNV ile Compromís’in desteklediği Dijital Hizmetler Yasası’nın değiştirilmesine yönelik bir Kanun Teklifi (kaynak İspanyolca) kabul edildi. PP ve Vox aleyhte oy verdi, Junts ise oturuma katılmadı. Yürürlüğe girmesi halinde reform, hakim kararlarına orantılılık şartları ve sınırlar getirerek, denetimsiz biçimde blokaj listelerinin patronal örgüte devredilmesini engelleyecek.
Bu kesintiler karşısında bazı kullanıcılar, engellemeleri aşmak için sanal özel ağlar (VPN) kullanmayı tercih ediyor; Avrupa yargısı VPN’leri nötr ve meşru bir yazılım aracı olarak tanımlıyor.
LaLiga ise, VPN’lerin teknolojik aracı olarak altyapılarından geçen içerikten sorumluluk taşıdığını iddia ediyor ve Córdoba Ticaret Mahkemesi’nin bu konuda daha önce ihtiyati tedbir kararı verdiğini hatırlatıyor.
Kullanıcının bağlandığı alan adını gizlemek için Cloudflare ve Apple tarafından geliştirilen ECH şifreleme standardı da, şu ana kadar başlıca kontrol aracı olarak IP engellemenin yerini almayı başaramadı.
Her koşulda, 2026/2027 sezonu mevcut mahkeme kararının kapsadığı son dönem olacak; karar 20 Haziran 2027’de, İkinci Lig sezonunun bitişiyle birlikte yürürlükten kalkıyor.
LaLiga ve Telefónica’nın, birkaç yıldır kazandıkları bu maçı uzatmak için büyük olasılıkla yeni bir süre talebinde bulunmaları bekleniyor. Ancak son iki yılda hukuki ve düzenleyici çerçeve değişti; bu da, bugün sahip oldukları kadar geniş bir yetkiyi yeniden alıp alamayacakları konusunda gerçek bir belirsizlik yaratıyor.