NATO'da Trump'ın istediği oldu: Savunma harcamalarında rekor artış
NATO'nun 2025 yılı faaliyet raporu, Kanada ve Avrupa ülkelerinin 2025 yılındaki savunma harcamalarının rekor kırarak 498 milyar euroya ulaştığını ortaya koyuyor.Bu, bir önceki yıla kıyasla reel olarak yüzde 19,6 oranında bir artışa tekabül ediyor. 2014-2025 döneminde gerçekleşen artış ise reel olarak yüzde 106'yı buluyor.NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nın bugün açıkladığı rapora göre savunma harcamalarında en büyük artışı kaydedenler arasında Almanya da yer alıyor.Almanya'nın 2024 yılında 86 milyar 638 milyon euroyu bulan savunma bütçesi, 2025 yılında yüzde 20'lik artışla 106 milyar 899 milyon euroya ulaştı. Almanya'nın 2014 yılındaki savunma bütçesi 46 milyar euro dolayındaydı.Türkiye de savunma bütçesini artıran ülkeler arasında.NATO raporundaki verilere göre, Türkiye'nin 2014 yılında 29 milyar 727 TL olan savunma bütçesi 2024'te 928 milyar 134 milyon TL'ye, 2025'te ise 1 trilyon 446 milyar 323 TL'ye ulaştı.Bu rekor bir artış gibi görünüyor. Oysa, siyasi ve ekonomik sorunların TL'de yol açtığı değer kaybı farklı bir tablo ortaya koyuyor, görece orta düzeyde bir artışı yansıtıyor.Zira NATO raporunda, üye ülkelerin dolar bazındaki savunma harcamalarının tablosu da yer alıyor.Buna göre Türkiye'nin 2014 yılında 13 milyar 597 milyon dolar olan savunma bütçesi, 2024 yılında 28 milyar 274 milyon dolara, 2025 yılında da 36 milyar 414 milyon dolara yükseliyor.Raporun dikkat çektiği bir diğer nokta da, NATO'nun Avrupalı müttefikleri ile Kanada'nın, 2014'te belirlenen taahhütlerini yerine getirerek, gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYİH) en az yüzde 2'sini savunmaya ayırmış oldukları.Hatta geçen sene Lahey'de düzenlenen NATO zirvesinde belirlenen yüzde 3,5'lik askeri harcama hedefine ulaşan ülkeler de var.Yüzde 4,30 ile Polonya, yüzde 4 ile Litvanya ve yüzde 3,74 ile Letonya, bu eşiği aşan ülkelerin başını çekiyor.Rapora göre Almanya geçen sene GSYİH'nın yüzde 2,39'unu, Türkiye ise yüzde 2,33'ünü savunmaya harcadı.ABD halen savunma harcamaları bakımından lider konumda. Her ne kadar geçen sene yüzde 1,4 oranında gerilemiş olsa da, ABD 2025 yılında tahmini 838 milyar dolarla diğer tüm üyelerin toplamından daha yüksek savunma harcaması yaptı.NATO Genel Sekreteri Rutte'nın 2025 faaliyet raporunun Washington'da nasıl yankı bulacağı merak uyandırıyor.Avrupalı müttefikler ile Kanada'nın savunma harcamalarındaki rekor artışın, ABD Başkanı Donald Trump'ın beklentilerini karşılayıp karşılamadığı henüz bilinmiyor.Trump, özellikle Avrupa müttefiklerini kendi savunmalarının sorumluluğunu üstlenmemekle eleştiriyor.Ayrıca Trump'ın öfkesi, NATO müttefiklerinden İran savaşı için beklediği desteği görmemesi nedeniyle son günlerde yine arttı.Trump bugünkü sosyal medya paylaşımında, İran konusunda NATO ülkelerinin kendilerine destek vermediğini "Kesinlikle hiçbir şey yapmadılar" ifadeleriyle dile getirdi, "Tarihteki bu çok önemli anı 'asla unutma'!" notunu düştü.NATO'nun 2026 liderler zirvesinin, 7-8 Temmuz'da Ankara'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde yapılması planlanıyor.Ancak NATO'da, Grönland krizi sonrasında şimdi de İran nedeniyle ABD ile müttefikleri arasında yaşanan gerilim endişelere yol açıyor. Gelişmelerin Temmuz'a kadar nereye evrilebileceği öngörülemiyor.ABD Başkanı Trump'ın baskısı üzerine geçen sene Lahey'de düzenlenen NATO zirvesinde ittifak üyeleri 2035 yılına kadar savunma harcamalarını yüzde 5'e arttırma taahhüdünde bulundu.GSYİH'nin yüzde 3,5'i doğrudan savunmaya; yüzde 1,5'i ise savunma ile bağlantılı kışla, demiryolu gibi altyapı harcamalarına aktarılacak.DW/ DA, BK