Küresel piyasalarda 2026'nın en dikkat çekici getirilerinden biri tanker taşımacılığından geldi. Petrol tankerlerinin navlun fiyatlarını takip eden Breakwave Tanker Shipping ETF (BWET), Morningstar verilerine göre 11 Eylül itibarıyla yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 3. 600 yükseldi.
Petrolün taşıma maliyetine yatırım imkânı sunan BWET böylece ABD'deki kaldıraçsız fonlar arasında en iyi performansı gösteren fon olurken, yükselişin arkasında Orta Doğu'daki çatışmaların küresel deniz ticaretinde yarattığı darboğaz yer aldı.
ABD-İran çatışmasının Hürmüz Boğazı'nda tanker trafiğini vururken, petrolün hızla artan taşınma maliyetleri navlun fiyatlarını da bir yıl öncesine kıyasla yüzde 500 yükseltti.
Husilerin Yemen'deki Mocka Limanı'nı ele geçirmesi Kızıldeniz rotasına ilişkin riskleri de artırırken, Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı ham petrol boru hattını saldırıların ardından kapatması alternatif güzergâhlar üzerindeki baskıyı güçlendirdi.
Navlunlardaki yükselişte Orta Doğu'daki savaşın dışında ticaret tarifelerinin geleneksel rotaları değiştirmesi ve Panama ile Avrupa'daki düşük su seviyelerinin taşımacılığı aksatması da etkili oldu.
Peacock Tariff Consulting yöneticisi Kyle Peacock, şirketlerin mevcut gemileri bulabilmek için geçmişe göre yüzde 300'e varan daha yüksek fiyatları kabul ettiğini belirterek, "Her zaman dizel yakıt rezervi vardır, her zaman gaz rezervi vardır, ancak gemi rezervi yoktur" dedi.
Project44 verilerine göre İran savaşı öncesinde jeopolitik nedenlerle haftada yaklaşık 1. 000 deniz taşımacılığı aksaması yaşanırken, krizin zirvesinde bu sayı 9. 000'i aştı. Aksamalar gerilese de hâlâ savaş öncesinin yaklaşık iki katı seviyesinde.
Sektördeki yüksek kârlılık yeni gemi siparişlerini de hızlandırdı. BWET, sipariş defterinin uzun dönem ortalamalarının oldukça üzerine çıktığına dikkat çekerek, yeni gemilerin devreye girmesiyle uzun vadede arz fazlası ve sektörde aşağı yönlü bir döngü oluşabileceği uyarısında bulundu. Ancak yeni gemilerin teslim edilmesinin zaman alması nedeniyle uzmanlar arz sıkışıklığının kısa vadede sürmesini bekliyor. Peacock'a göre yeni kapasitenin piyasayı anlamlı ölçüde rahatlatması 18 ila 36 ayı bulabilir.