Borsa İstanbul'da BİST 100 endeksi, piyasalarda gün boyu etkili olan yoğun satış baskısının sonucunda yüzde 5'in üzerinde değer kaybederek güne sert bir düşüşle başladı. Endeksteki bu ani kırılmanın merkezinde, Katılımevim hisselerinde yaşanan dalgalanmalar ile Tera Yatırım ve Pusula üzerinden gerçekleştirilen yüklü satış işlemlerinin piyasada yarattığı tedirginlik yer aldı. Finans çevreleri, belirli aracı kurumlar üzerinden başlayan likidite sıkışıklığının ve art arda gelen kredili işlem satışlarının piyasanın geneline yayılarak endeksi aşağı çektiğini belirtiyor.
Borsa İstanbul'da BİST 100 endeksi, piyasalarda gün boyu etkili olan yoğun likidite krizinin sonucunda yüzde 5'in üzerinde değer kaybederek günü sert bir düşüşle tamamladı. Endeksteki bu kırılmanın merkezinde, Pusula Portföy bünyesindeki Para Piyasası Fonu'nda (PPF) yaşanan temerrüt krizi, portföylerdeki mecburi tasfiye süreci ve Katılımevim hisselerinde gözlemlenen olağanüstü satış baskısı yer aldı. Pusula Portföy'ün yatırımcılarına ödeme yapamayarak temerrüde düşmesi ve fonlardan kaynaklı yüklü işlemler, piyasada ciddi bir nakit sıkışıklığı yaratarak art arda gelen kredili işlem satışlarını tetikledi ve borsanın geneline yayılan bir domino etkisine yol açtı.
Piyasalardaki satış dalgasının ana tetikleyicisi, Pusula Portföy'ün yönettiği "PRY" kodlu Para Piyasası Fonu'nda (PPF) yaşanan likidite krizi oldu. Yatırımcıların yoğun çıkış talepleriyle karşılaşan fon, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu'nda (TEFAS) yeni alım işlemlerine kapatılarak sadece satışa açık statüye getirildi. Yoğun nakit talebini karşılayamayan Pusula Portföy, Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamada, kurucusu oldukları bazı yatırım fonlarının katılma payı iade ödemelerinde temerrüt durumunun oluştuğunu resmi olarak duyurdu. Şirket, fonlar hesabına işlem yapılan aracı kurumlarla mutabakat ve likidite yönetim sürecinin devam ettiğini bildirse de fon yatırımcılarının nakde dönememesi piyasadaki panik havasını başlattı.
Para piyasası fonundaki geri çekilme, hisse senedi piyasasına Katılımevim tahtası üzerinden yansıdı. Pusula Portföy tarafından yönetilen fonların Katılımevim'deki toplam payının yüzde 33 seviyelerine kadar ulaşmış olması, fonlardaki likidite ihtiyacının hisse senedi piyasasında yüklü satışlara dönüşmesine neden oldu.
Süreç, Tera Grubu'nun Pusula Holding'i devralma görüşmeleriyle aynı döneme denk gelirken, Tera Yatırım konuya ilişkin resmi bir açıklama yayımladı. Açıklamada, devre konu payların mülkiyeti ile yönetsel hakların henüz Tera Grubu'na geçmediği vurgulanarak, söz konusu fonların likidite yönetiminin ve katılma payı alım-satım süreçlerinin şu aşamada Tera'nın sorumluluğunda olmadığı belirtildi.
Pusula Portföy'ün fon iadelerini yapamaması ve kilitlenen tahtalar nedeniyle nakde ulaşamayan yatırımcılar, aracı kurumlardan gelen teminat tamamlama çağrılarıyla karşı karşıya kaldı. Kredili pozisyon taşıyan birçok yatırımcı, teminat açıklarını acilen kapatabilmek için ellerindeki bankacılık ve sanayi hisselerinde mecburi satışa geçti. Tek bir fon grubunda başlayan bu nakit sıkışıklığı, piyasanın genelindeki hacimsizlik ve derinlik eksikliğiyle birleştiğinde BİST 100 endeksini aşağı çeken bir zincirleme reaksiyona dönüştü. (Ekonomi Servisi)
31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.
Fotoğraf: Zeynep Sude Emek/Pexels
Özer Akdemir [email protected]