Rusya'da internet üzerinde yeni baskı: VPN yasakları

Freedom House'nin 72 ülkeli "internet özgürlüğü" listesinde sondan dördüncü sırada yer alan Rusya, internet sansürünü daha da ağırlaştıracak yeni tedbirler açıkladı.Rusya Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Shadayev, milyonlarca kişinin sansürü aşmak için kullandığı sanal özel ağlara (VPN) yönelik kısıtlamaların artırılacağını söyledi.Batılı diplomatların "büyük baskı hamlesi" olarak nitelendirdiği Rusya'daki yeni süreçte Moskova, hâlihazırda içeriğin ve erişim imkanlarının önemli oranda denetlendiği ve sınırlandığı internet üzerindeki kontrollerini artırmayı hedefliyor.Shadayev, "görevlerinin VPN kullanımını azaltmak" olduğunu söyledi, Bakanlığının yeni sınırlamalar üzerinde çalıştığını belirtti.Bakan, bazı yabancı platformlara erişimi kısıtlama kararı aldıklarını söyledi ancak şu aşamada bunların ismini paylaşmadı.Kommersant gazetesine göre Rusya, Ocak ayı ortasına kadar zaten 400'den fazla VPN sağlayıcısına erişim engeli getirmiş durumda.Rusya, 2022'de Ukrayna'yı işgalinin ardından, Sovyet döneminden bu yana görülen en baskıcı yasalardan bazılarını yürürlüğe koymuştu. Ancak son aylarda Moskova; WhatsApp'ı engellemek, Telegram'a erişimi yavaşlatmak ve başkent dahil ülke genelinde mobil internette kısa süreli kesintiler uygulamak gibi daha ileri adımlar attı.Kremlin, mobil internet kısıtlamalarının Ukrayna'nın insansız hava aracı (İHA) saldırılarına karşı savunma için gerekli olduğunu söylüyor.Öte yandan VPN engellemeleri için "kedi-fare oyunu" yorumunu yapan uzmanlar, bir servis sağlayıcı kapatılır kapatılmaz yenisinin ortaya çıktığına işaret ediyor.Bu arada Türkiye, Rusya'nın 100 üzerinden 17 puanla yer aldığı 72 ülkeli "internet özgürlüğü" listesinde 31 puanla, Azerbaycan ve Ruanda'nın gerisinde 56'ncı sırada yer alıyor."Virtual Private Network", yani Türkçe çevirisiyle "sanal özel ağ" tabirinin kısaltması olan VPN, sansürü aşmaya yarayan bir yazılım. Sistem, devlet kontrolü altındaki bir ağa tâbi cihazın, özgür internet üzerindeki bir sunucuya bağlanmasını mümkün kılıyor.VPN kullanımının tamamen engellemesi ise mümkün değil, çünkü engellenen sağlayıcıların yerini hızla yenisi dolduruyor.DW,Reuters / MUK,JD