Barış Salık [email protected]
DİSK/Enerji-Sen ile Birleşik Metal-İş, Smart Güneş Teknolojileri’nin Beykoz’daki Genel Merkezi önünde ortak basın açıklaması yaptı. Aliağa fabrikasında Tes-İş’ten istifa ederek Enerji-Sen’de örgütlenmelerinin ardından işten çıkarılan 7 işçinin işe iade edilmesini isteyen sendikalar, işçilerin sendika seçme hakkına yönelik baskı ve müdahalelerin son bulması çağrısında bulundu. Dört gündür üretimi durdurarak direnen işçilerin ödenmeyen ücretlerinin de ödenmesi istenirken, talepler karşılanmadığı takdirde eylemlerin Smart Solar’ın faaliyet yürüttüğü diğer alanlara yayılacağı belirtildi.
DİSK/Enerji-Sen ve Birleşik Metal-İş’in çağrısıyla yapılan açıklamaya DİSK’e bağlı Limter-İş Genel Sekreteri Beycan Taşkıran’ın yanı sıra DİSK’e bağlı diğer sendikaların temsilcileri ve siyasi parti temsilcileri katıldı. Açıklamada, Smart Güneş Teknolojileri Aliağa Fabrikası’nda sendika değiştirdikleri için işten çıkarılan 7 işçinin işe iadesi, işçilerin anayasal sendika seçme hakkına yönelik müdahalelerin sona erdirilmesi ve dört gündür fabrikada direnen işçilerin ödenmeyen ücretlerinin ödenmesi talep edildi.
Açıklamada, Smart Solar Aliağa Fabrikası işçilerinin Anayasa ve yasalarla güvence altına alınan sendika seçme özgürlüklerini kullanarak DİSK/Enerji-Sen’de örgütlendiği belirtildi. 10 Eylül’de Tes-İş’ten istifa sürecinin tamamlandığı ve işçilerin yaklaşık yüzde 80’inin Enerji-Sen’e üye olduğu ifade edildi. Sendikalar, bu tercihin yıllardır Tes-İş’in işçilerden yana olmayan işleyişine karşı biriken tepkilerin yanı sıra Smart’ın Gebze fabrikasında Birleşik Metal-İş çatısı altında örgütlü işçilerle aynı sendikal anlayış içerisinde olma isteğinin sonucu olduğunu belirtti.
İşçilerin sendika tercihi sonrasında 7 işçinin “eleman fazlalığı” gerekçesiyle işten çıkarıldığı belirtilen açıklamada, bu uygulamanın sendika seçme hakkına yönelik bir müdahale olduğu ifade edildi. Sendikalar, işten çıkarılan işçilerin işe alınmasını, sendikal tercihler nedeniyle baskı, tehdit ve ayrımcılığa son verilmesini ve işçilerin çoğunluk sendikası olarak belirlediği Enerji-Sen ile görüşmelere başlanmasını istedi.
Açıklamada, Smart Solar fabrikalarında ücretlere ilişkin sorunlara da dikkat çekildi. Yürürlükteki toplu iş sözleşmesi uyarınca Temmuz 2026 döneminde uygulanması gereken ücret zammının ücretlere yansıtılmadığı ve ücretlerin eksik ödendiği belirtildi. Ödeme gününden itibaren 20 gün geçmesine rağmen ücret farklarının ödenmemesi üzerine işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesinde düzenlenen iş görmekten kaçınma hakkını 11 Eylül’den itibaren kullandığı aktarıldı.
Sendikalar, Temmuz 2026 dönem zammının ücretlere yansıtılarak doğan bütün ücret farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep etti. Açıklamada, sorunun diyalog ve karşılıklı iyi niyet temelinde çözülmesinin istendiği belirtilirken, talepler karşılanmadığı takdirde eylemlerin Smart Solar’ın faaliyet yürüttüğü diğer alanlara yayılacağı ve çeşitlendirilerek sürdürüleceği ifade edildi.
Birleşik Metal-İş Genel Sekreteri Ali Çeltek, Smart Güneş’te daha önce yaşanan örgütlenme ve yetki sürecini hatırlattı. Birleşik Metal-İş’in 13 Aralık 2021’de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvurarak fabrikada yetkili sendika olduğunu belirten Çeltek, bu süreçte bir işçinin işten çıkarıldığını ve sendikanın işten atmaya karşı mücadele yürüttüğünü söyledi.
İşçilerin DİSK/Enerji-Sen’de örgütlenme kararlılığına değinen Çeltek, işçilerin artık kendi iradelerini tanıyan bir sendikada örgütlenmek istediklerini ve bu tercihi yüzde 90’ı aşan üyelikle ortaya koyduklarını söyledi. Çeltek, “Sayın Cumhurbaşkanım, Sayın Çalışma Bakanım; işte bugün yüzde doksanı aşmış bir işçinin iradesi ortada. Sizler de bu iradenin tanınması için müfettişliği, bakanlığı lütfen göreve davet edin” dedi.
İşten çıkarılan 7 işçinin durumuna da değinen Çeltek, işçilerin sendikal tercihleri ve toplu sözleşme hakkının tanınmasını istedi. Şirket yönetimine görüşme çağrısı yapan Çeltek, “Şirket yönetimimizi medeni ilişkilerde olduğu gibi, masa başına davet ediyorum” dedi. Sorunun karşılıklı iyi niyet ve anlayışla çözülmesi gerektiğini belirten Çeltek, sendikanın görüşmeye hazır olduğunu ifade etti.
DİSK/Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin ise Smart Güneş’teki direnişin farklı işkollarındaki sendikaların ortak mücadele yürütebileceğini gösterdiğini söyledi. Keskin, “İş kolu ne olursa olsun, ister metal olsun ister enerji olsun, yüzlerce işçi arkadaşımız için iki sendikanın yan yana gelebileceğini, omuz omuza verilebileceğini bir kez daha gösteriyoruz” dedi.
Dört gündür fabrika önünde direnen işçilerin mücadelenin asıl taşıyıcısı olduğunu belirten Keskin, fabrika içerisindeki işçilerin ağır koşullara rağmen direnişi sürdürdüğünü söyledi. İşçilerin aileleriyle fabrika kapısında buluştuğunu belirten Keskin, okulların açıldığı gün kadın işçilerin çocuklarını okula gönderemediğini ve işçilerin aynı zamanda çocuklarının geleceği için direndiğini ifade etti.
Keskin, işçilerin daha önceki örgütlenme girişimleri sırasında baskılarla karşılaştığını, telefonlarının alındığını ve sarı sendikaya üye olmaya zorlandığını söyledi. Bir işçinin işten çıkarılmasının ardından fabrikada çalışan 500’ün üzerinde işçinin sarı sendikayı reddettiğini belirten Keskin, “Bir işçi arkadaşımızı işten attılar. Bunun karşılığında içeride çalışan 500’ün üzerinde arkadaşımız bir gecede sarı sendikayı kapının önüne koydu” dedi.
İşçilerin İş Kanunu’nun 34. maddesine dayanarak ödenmeyen ücretleri nedeniyle üretimi durdurduğunu belirten Keskin, işverenle görüşmelerin başladığını ve müzakere sürecinin sürdüğünü söyledi. Taleplerinin karşılanması halinde üretimin yeniden başlayacağını ifade eden Keskin, taleplerini 7 işçinin işe iadesi, ödenmeyen ücretlerin ödenmesi ve işçilerin tercih ettiği Enerji-Sen’in işveren tarafından tanınması olarak sıraladı.
Keskin, “Biz masada çözeriz, diyalogla çözeriz. Gelin, biz görüşmeye varız” diyerek şirket yönetimine çağrı yaptı. İşçilerin iradesini ortaya koyduğunu belirten Keskin, işten çıkarmaların sürmesi halinde mücadelenin büyütüleceğini söyledi.
Gazetemize özel değerlendirmesinde Enerji-Sen 1 No’lu Şube Başkanı Olcay Karabulut, Smart Güneş işçilerinin yıllardır sarı sendikanın yönetimi altında iradelerinin tanınmadığını ve süreçlere dahil edilmediklerini belirtti. İşçilerin bu durumu aşmak için Enerji-Sen’e üye olduklarını söyleyen Karabulut, örgütlenme sürecine öncülük eden işçilerin işten çıkarıldığını ve 7 işçinin işsiz bırakıldığını ifade etti.
İşten çıkarmalara karşı Smart’ın Genel Merkezi önünde bir araya geldiklerini belirten Karabulut, görüşmelerden olumlu sonuç çıkmasını umduklarını söyledi. “Çünkü arkadaşlarımızın haklı talepleri var. Yani istedikleri şeyler olmayacak şeyler değil” diyen Karabulut, görüşmelerden sonuç çıkmaması halinde Aliağa’daki eylemlerin yanı sıra Genel Merkez önündeki eylemlerin de sürdürüleceğini belirtti.
Karabulut, “Smart işçisi arkadaşlarımızın mücadelesi bizden ayrı bir mücadele değildir. Onların kazanımı bizlerin kazanımıdır, onların mücadelesi bizim mücadelemizdir ve o mücadeleye sonuna kadar sahip çıkacağız” dedi.
Smart Güneş Teknolojileri de işçilerin Aliağa fabrikasındaki eylemi sürerken üretim tesislerine ilişkin açıklama yaptı. Şirket, Aliağa ve Gebze’deki üretimin Anadolu’daki tesislere kaydırılmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü bildirdi.
Şirket açıklamasında, tesislerin bulunduğu büyükşehirlerdeki maliyetler ile yurt içindeki nihai montaj lokasyonlarına uzaklık gibi nedenlerle üretimin GES ve YEKA yatırımlarının yoğunlaştığı bölgelere kaydırılmasının amaçlandığı belirtildi. Smart Güneş, Orta Anadolu’da yaptığı ilk denemelerin olumlu sonuçlandığını ve 4. ve 5. tesisleri devreye almak üzere olduğunu açıkladı.
Şirket ayrıca dış pazarlarda rağbet gören ürünlerin daha rekabetçi fiyatlarla üretilmesi ve dış pazar satışlarının artırılması amacıyla ABD’de üretim yapılabilecek OEM tesislerinin tespit edildiğini ve üretim organizasyonunun 2026 yılında tamamlanmasının planlandığını duyurdu.
Smart Güneş işçileri ise 11 Eylül’de başlattıkları üretimi durdurma eylemini sürdürüyor. İşçiler, arkadaşları işe iade edilene, sendikal tercihlerinin tanınmasına ve ücret talepleri karşılanana kadar mücadeleye devam edeceklerini belirtiyor.
31 yıldır emeğin sesi olan Evrensel, gücünü sadece okurlarından alıyor. Emeğin sesinin daha gür çıkması için sen de güç ver.
Özer Akdemir [email protected]
Duygu Ayber Gültekin [email protected]
Fotoğraf: Nazik Işık'ın kendi kişisel arşivinden