Trump, 'İran Savaşı'nda yol ayrımında'
Kaynak, AFP via Getty ImagesABD ile İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın üzerinden üç hafta geçti ve savaş karışık mesajlar ve belirsizliklerle dolu bulanık bir aşamaya girdi. ABD Başkanı Donald Trump'ın kamuoyuna yaptığı açıklamalar ise çoğu zaman sahadaki gerçeklerle çelişiyor gibi görünüyor.ABD Başkanı savaşın "neredeyse tamamen bittiğini" söylüyor ama bir Deniz Piyade Birliği de dahil olmak üzere yeni Amerikan kara güçleri bölgeye sevk ediliyor. Trump savaşın "sona ermek üzere" olduğunu dile getiriyor fakat ABD ve İsrail'in İran hedeflerine yönelik bombardıman ve füze saldırıları kesintisiz sürüyor.Trump, dünyadaki petrol ihracatının yüzde 20'sinin geçtiği stratejik önemdeki Hürmüz Boğazı'nı açmanın "basit bir askeri manevra" olduğunu belirtiyor ama şu an için yalnızca İran'ın onay verdiği gemiler bu sulardan geçebiliyor. İran Ordusu'nun "yok edildiğini" ifade ediyor fakat İran'a ait insansız hava araçları ve füzeler bölgede hedefleri vurmaya devam ediyor ve saldırılar ABD ile İngiltere'nin Diego Garcia'daki üssüne dek uzanmış durumda.Trump, Cumartesi akşamı Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda tansiyonu daha da yükseltti ve İran'ın 48 saat içinde Hürmüz Boğazı'nı "tamamen ve tehdit olmaksızın" açmaması halinde ABD ordusunun İran'daki enerji santrallerini hedef almaya başlayacağı uyarısında bulundu. "En büyüklerinden başlayacağız" dedi.Ancak bir gün önce yine sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, İran savaşına ilişkin ABD'nin askeri hedeflerini numaralandırarak sıralamış ve bu hedeflere ulaşmaya "gerçekten çok yaklaştıklarını" söylemişti.Savaşın başlamasından bu yana yaptığı en detaylı açıklama olan bu listede İran'ın askeri gücünün, savunma altyapısının ve nükleer programının zayıflatılması ya da yok edilmesi, ayrıca bölgedeki ABD müttefiklerinin korunması yer alıyordu.Bu hedefler arasında Hürmüz Boğazı'nın kontrol altına alınması ise yoktu. Trump, bu sorumluluğun Körfez petrolüne daha fazla bağımlı diğer ülkelere ait olması gerektiğini savundu. Trump, ABD'nin artık net enerji ihracatçısı olduğunu ve Ortadoğu petrolüne bağımlı olmadığını sık sık dile getiriyor. Ancak bu yaklaşım, fosil yakıt piyasasının küresel doğasını göz ardı ediyor çünkü fiyat dalgalanmaları doğrudan ABD'deki pompa fiyatlarını da etkiliyor.Trump'ın Truth Social paylaşımında İran'da rejim değişikliğine yönelik bir çağrı da yer almadı. Savaşın ilk günlerinde dile getirdiği "koşulsuz teslimiyet" ya da ülkenin bir sonraki liderini onaylama gibi ifadeler de ortadan kalkmış görünüyor.Haberin sonuTrump'ın son hedefler listesine bakıldığında ABD'nin, İran'daki Amerikan karşıtı yönetim görevde kalırken, petrol ihracatının devam ettiği ve Tahran'ın Hürmüz Boğazı üzerinde belli bir kontrolü sürdürdüğü bir noktada operasyonu sonlandırması ihtimali ortaya çıkıyor.Eğer bu, Trump ve ekibinin 1979 İran Devrimi ile başladığını ve sona erdireceklerini söyledikleri bir savaş için tatmin edici bir sonuç değilse, başka bir yol daha var: Şu anda Ortadoğu'ya doğru ilerleyen ABD kara birliklerinin devreye girmesi.Yaklaşık bir hafta önce ABD medyası, yaklaşık 2500 askerden oluşan bir Deniz Piyadesi Birliği'nin Japonya'dan Ortadoğu'ya gönderildiğini ve önümüzdeki günlerde bölgeye ulaşmasının beklendiğini bildirdi. Benzer büyüklükte bir başka birlik de California'daki üssünden ayrıldı ve Nisan ortasında bölgeye varması bekleniyor.Askeri uzmanlar, ABD'nin İran'ın ana petrol ihracat terminalinin bulunduğu yaklaşık 21 kilometrekarelik Hark Adası'nı ele geçirmeyi planlıyor olabileceğini öne sürüyor. Böyle bir hamle teoride İran'ın petrol sevkiyatını keserek ülkeyi önemli bir gelir kaynağından mahrum bırakabilir ve çatışmaların sona ermesi karşılığında Washington'a daha büyük tavizler vermeye zorlayabilir.Trump Cuma günü yaptığı açıklamada İran'a kara birlikleri göndermediğini söyledi, ancak "Gönderiyor olsaydım da size söylemezdim" diye ekledi. Görünen o ki netlik sağlamak gibi bir niyeti yok.Bu tür bir adım ihtimali, İran devlet medyasının Cumartesi günü yaptığı uyarıya da yansıdı. Tahran, Hark Adası'na yönelik herhangi bir saldırının Kızıldeniz'de "güvensizlik" yaratacağını ve bölgedeki enerji tesislerini "ateşe vereceğini" duyurdu.İran'ın bu uyarısı, ABD'nin çatışmayı tırmandırmasının Amerikan askeri unsurlarını İran'ın misillemelerine daha açık hale getireceğine işaret ediyor.Bu hafta başında ABD medyasında yer alan haberlerde, Trump yönetiminin İran'daki askeri operasyon için Kongre'den 200 milyar dolarlık acil fon talep etmeye hazırlandığı belirtildi. Böyle bir talep, savaşın sona ermek bir yana, Beyaz Saray'ın uzun ve maliyetli bir çatışmaya hazırlandığını düşündürüyor.Trump'ın Cumhuriyetçi müttefikleri dahil olmak üzere Kongre'den gelen ilk tepkiler ise en iyi ihtimalle temkinli oldu.Teksaslı Cumhuriyetçi Temsilci Chip Roy "Cepheye asker gönderilmesinden bahsediyoruz. Bu tür uzun süreli bir faaliyetten söz ediyoruz" dedi."Bunun nasıl finanse edileceği ve görevin ne olduğu konusunda çok daha fazla bilgilendirme ve açıklama yapmaları gerekiyor."Savaşın "sis perdesi" yalnızca askeri planlamacıların değil, siyasetçilerin ve kamuoyunun da algısını bulanıklaştırıyor.Görünen o ki İran savaşı bir dönüm noktasında. Ancak bundan sonra hangi yöne evrileceği hala bir bilmece.