Trump yönetiminin desteği, Orban’a seçim zaferi getirir mi?
Macaristan'ın sağcı popülist Başbakanı Viktor Orban, 12 Nisan'da yapılacak genel seçimlere sayılı günler kala ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'i ağırlıyor.ABD Başkanı Donald Trump, Vance'i Avrupa'daki en yakın müttefiki konumundaki Viktor Orban'ın seçim kampanyasına destek vermesi için Budapeşte'ye gönderdi.ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve eşi Usha, Budapeşte havalimanında Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto tarafından karşılandı.Orban'a destek açıklayan Vance, ABD'nin seçimlere müdahale ettiği eleştirilerini geri çevirirken, Avrupa Birliği'ni (AB) hedef aldı.Vance, Budapeşte'de Brüksel'deki AB bürokratlarını "Macaristan'ın ekonomisini mahvetmeye, ülkenin enerjideki bağımsızlığını azaltmaya ve Macar tüketiciler için maliyetleri artırmaya çalışmakla" suçladı, Orban'a işaret ederek "Ve tüm bunları sırf bu adamdan nefret ettikleri için yaptılar" dedi.AB'yi, "Macar halkını ezmek için ellerinden gelen her şeyi yaptılar" sözleriyle hedef alan Vance, "Çünkü Macar halkı için gerçekten çaba gösteren başbakanı sevmemektedirler" diye konuştu.Vance, bu nedenle Macaristan'ı ziyaret ederek "herkese ve özellikle Brüksel'deki bürokratlara mesaj vermek istediğini" de sözlerine ekledi.Viktor Orban, AB üyesi Macaristan'da, aşırı sağcı söylemleri ile özgürlükleri ve demokrasiyi baltaladığı için, Avrupa başkentleri tarafından eleştirilen, dışlanan bir lider konumunda.Hatta Avrupa Parlamentosu'nda alınan bir kararda, Orban'ın Macaristan'ı seçimlerin olduğu bir otokratik ara rejime dönüştürdüğü saptaması yer almıştı.İkinci kez başkanlığı üstlendiği günden bu yana AB'ye ağır suçlamalarla hedef alan Trump ise açıkça desteklediği Viktor Orban'ı "güçlü ve kudretli bir lider" sözleriyle övüyor.Trump, Orban'ın seçim kampanyasına destek vermek için Vance'den önce Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu Macaristan'a göndermişti.Marco Rubio, Şubat ayında gerçekleştirdiği ziyareti sırasında kamuoyu önünde Başkan "Trump'ın Orban'ın başarısına olan taahhüdünü" iletirken, "Çünkü sizin başarınız bizim başarımızdır" sözlerine vurgu yapmıştı.Almanya Başbakanı Friedrich Merz, geçtiğimiz haftalarda ABD ile ilişkilerde tırmanan gerilim hakkında yaptığı açıklamalarda, Trump'ın kısaltması MAGA olan "Amerika'yı yeniden muhteşem yap" (Make America Great Again) hareketi hakkında "MAGA hareketinin kültür savaşı bizim savaşımız değil" diyerek sert tavır almış, bu hareketin Almanya'nın demokrasi anlayışı ile örtüşmediğini vurgulamıştı. Oysa Orban ve partisi Fidesz'ın savunduğu aşırı sağcı politikalar ve popülist söylemleri, Trump'ın MAGA hareketi ile büyük ölçüde örtüşüyor.Trump ile Orban'ı buluşturan politikalar genel hatlarıyla şöyle sıralanabilir: Sert göç karşıtı politikalar, liberal normlara mesafe, küresel kurumlara karşı düşmanlık, basın, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarını hedef alan baskıcı hamleler.Macaristan'daki seçimler, adeta AB ve ABD arasında yaşanan kültür savaşının, ideolojik mücadelenin sahnesine dönüşmüş durumda.Almanya ve Fransa başta olmak üzere, AB üyesi ülkelerin neredeyse tamamı, Orban'ın Pazar günü yapılacak seçimleri kaybetmesini umarken, Trump liderliğindeki ABD Orban'ın koltuğunu koruması için tüm ağırlığını koyuyor.Seçim anketleri ise 16 yıldır Macaristan'da iktidarda olan Orban'ın Pazar günü koltuğuna veda edebileceğine işaret ediyor.Zira bağımsız anket sonuçlarına göre Orban ve partisi, Peter Magyar'ın liderliğindeki merkez sağ Tisza partisinin gerisinde.Bu nedenle Orban, Vance'in ziyaretinin seçim kampanyasına ivme kazandırmasına umut bağlıyor.Seçim yarışını önde götüren Tisza partisinin lideri Peter Magyar iseVance’ın ziyareti ile ilgili olarak yaptığı açıklamada seçimlere beş gün kaldığına dikkat çekerek, "Hiçbir yabancı ülke Macaristan seçimlerine müdahale edemez" sözlerini kaydetti.Magyar, "Burası bizim ülkemiz. Macaristan'ın tarihi Washington'da, Moskova'da ya da Brüksel'de yazılmıyor; Macaristan'ın sokaklarında ve meydanlarında yazılıyor" dedi.Orban'a güçlü destek, ABD Başkanı Trump'ın Avrupa'da aşırı sağcı liderleri güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.Bir AB diplomatı, "Rusya Ukrayna'ya karşı acımasız savaşını sürdürürken, Trump yönetiminin Orban'ın Kremlin'le bağlarına karşı ses yükseltmek yerine, aktif biçimde onu desteklemesi gerçekten şok edici" dedi.Viktor Orban, uzun yıllardır Avrupa ülkelerinin en büyük tehdit olarak gördüğü Rusya'nın Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yakın dostluğu nedeniyle eleştiri oklarının hedefinde. Şimdi ABD Başkanı Trump'ın da Orban'ı en yakın müttefiki olarak görmesi, transatlantik ilişkilerde derinleşen uçurumun bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.DW, Reuters/ DA, TY