Trump'tan İran'a Hürmüz Boğazı uyarısı: Derhal durmalılar
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın küresel enerji güvenliği açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nı anlaşmaya uygun şekilde açmadığını öne sürerek Tahran yönetimini sert bir dille eleştirdi. Trump, sosyal medya hesabından yayınladığı mesajında, İran'ın "çok kötü bir iş" çıkardığını ve bunun "dürüst olmayan" bir tavır olduğunu öne sürdü."İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen tankerlerden ücret talep ettiğine dair raporlar var. Bunu yapmasalar iyi olur, eğer yapıyorlarsa derhal durdurmalılar" ifadelerini kullanan Trump, bir başka paylaşımında "Petrol çok yakında akmaya başlayacak, İran'ın yardımıyla ya da yardımı olmadan" dedi. Başkan Trump diğer yandan İran'a, şu an için doğrudan bir yaptırım tehdidinde bulunmadı.ABD ve İran, beş haftayı aşkın süren savaşın ardından Çarşamba gecesi iki hafta süreli bir ateşkes üzerinde anlaşma sağlamıştı. Tahran yönetimi anlaşma gereği Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı kabul etmişti ancak Boğaz'ı kontrol etmeye ve olası geçiş ücretleri almaya devam edebileceğini vurgulamıştı.Ateşkesin ilanından bu yana Basra Körfezi ile Umman Körfezi arasındaki Hürmüz Boğazı'ndan çok az sayıda gemi geçti. ABD'de yayın yapan CBS televizyonunun, gemi trafiği uygulaması Marine Traffic'e dayandırdığı haberine göre, ateşkes ilanından sonraki iki günde Boğaz'dan sadece bir düzine gemi geçiş yaptı.Perşembe günü itibarıyla bir düzine geminin daha Hürmüz Boğazı'na doğru yol aldığı belirtiliyor. Marine Traffic verilerine göre, Gabon bayraklı "MSG" isimli petrol tankeri, İran bayrağından farklı bir bayrakla Boğaz'ı geçen ilk gemi oldu. Tankerin, Birleşik Arap Emirlikleri'nden (BAE) tüklediği yaklaşık 7 bin ton petrol ile Hindistan'a doğru yol aldığı bildiriliyor.Barış dönemlerinde günde yaklaşık 120 geminin geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı, dünya petrol ve sıvılaştırılmış gaz taşımacılığının yaklaşık beşte birinin gerçekleştiği kritik bir nokta konumunda.İran, Mart ayı başında Amerikan-İsrail saldırılarına tepki olarak Hürmüz Boğazı'nı ablukaya almıştı. Basra Körfezi'nden, Boğaz üzerinden yapılan petrol ve sıvılaştırılmış gaz taşımacılığının fiilen durması, dünya piyasalarında akaryakıt fiyatlarının hızla artmasına neden olmuştu.İran, sağlanan ateşkesin Lübnan için de geçerli olması gerektiğinde ısrar ediyor. İsrail'in Lübnan'daki mevzilere saldırılarını sürdürmesi nedeniyle Tahran'ın bugün Pakistan'ın başkenti İslamabad'da planlanan barış görüşmelerine müzakereciler gönderip göndermeyeceği belirsizliğini koruyor.İran haber ajansı Mehr, İslamabad'a bir heyetin ulaştığına ilişkin haberleri yalanladı. Ajans, İsrail Lübnan'a saldırılarını sürdürdüğü sürece müzakerelerin durdurulduğunu bildirdi.Pakistan güvenlik kaynaklarından yapılan açıklamaya göre, bugün önce uzman düzeyinde ön görüşmeler yapılması planlanıyor. Cumartesi günü ise müzakere heyetlerinin bir araya gelmesi öngörülüyor. Görüşmelerin gerekirse Pazar gününe kadar sürebileceği belirtiliyor.Çatışmanın uzun vadeli çözümü için tarafların, İran'ın nükleer programı ve balistik füze geliştirmesi dahil birçok tartışmalı konuda anlaşmaya varması gerekiyor.Son saldırılarda üretim tesisleri, rafineriler ve boru hatlarının hedef alınmasının ardından Suudi Arabistan'ın günlük ham petrol üretim kapasitesi yaklaşık 600 bin varil azaldı.Devlet haber ajansı SPA'nın Enerji Bakanlığı kaynaklarına dayandırdığı habere göre, Hürmüz Boğazı'nı by-pass ederek Basra Körfezi'nden Kızıldeniz'e petrol taşıyabilen Doğu-Batı Boru Hattı'nın kapasitesi de günlük 700 bin varil azalmış durumda.İsrail silahlı kuvvetleri gece boyunca Lübnan'daki Hizbullah mevzilerine saldırılar düzenledi. Ordunun açıklamasına göre saldırılarda, daha önce İsrail'in kuzeyine atış yapılan yaklaşık on fırlatma rampası vuruldu. Hizbullah'ın da İsrail'e bir füze fırlattığı ancak bu füzenin havada imha edildiği ifade ediliyor.İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, İran'daki ateşkesin Tahran tarafından finanse edilen Hizbullah için geçerli olmadığını belirtti. İsrail'in milisle mücadeleye sert bir şekilde devam edeceğini ve İsrail'in kuzeyindeki halkın güvenliği sağlanmadan durmayacağını dile getiren Netanyahu, Lübnan ile doğrudan müzakerelere başlanacağını duyurdu. Raporlara göre bu görüşmeler gelecek hafta Washington'da büyükelçiler düzeyinde başlayacak.Trump, NBC kanalına verdiği röportajda Netanyahu'nun kendisiyle yaptığı görüşmede Lübnan'a yönelik saldırıları azaltma sözü verdiğini aktardı.Planlanan görüşmelerin başlamasından kısa süre önce İsrail, arabulucu Pakistan'ı sert bir şekilde eleştirdi. Eleştirilerin nedeni, Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asif'in X platformunda İsrail'i "insanlık için bir lanet" ve "kanser" olarak nitelendiren açıklamaları oldu.Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, "Pakistan Savunma Bakanı'nın İsrail'in yok edilmesi çağrısı skandaldır. Böyle bir açıklama hiçbir hükümet tarafından tolere edilemez, hele ki kendini tarafsız bir barış arabulucusu olarak gören bir ülke tarafından asla" denildi.AFP,dpa / ET,JD