Amerikan Hava Bakanı, ülkesinin uzaya silah gönderdiğini açıkladı. İlk kez yapılan bir açıklama olması dolayısıyla dikkat çeken bu açıklama, bir anlamda “itiraf” niteliği de taşıyor.
“BU BİR İTİRAF DEĞİL, ‘BENDE DE VAR’ MESAJI”
Uzaydaki silahlanma yarışını değerlendiren Emekli Albay Prof. Eylem Şimşek, açıklamanın bir itiraftan çok stratejik bir mesaj taşıdığını belirtti:
“Daha öncesinde Rusya'nın ve Çin'in bu silahları kullanması, Hindistan'ın aynı şekilde Amerika'nın bahsettiği anti-satellite weapon dediği, yani uydu karşıtı silahı bulundurduğunu söylüyor. Bu aslında şuna cevap. Bir itiraf değil. Rusya'da var. Rusya'yı suçluyor. 2025 yılında bir nükleer başlıklı uydu karşıtı silah gönderdiğini söylüyor. Çin'in bu konuda deneyleri var. Amerika buradan geri kalmak istemiyor. Stratejik üstünlüğü bende de var demek istiyor.
RUSYA, ÇİN VE ABD UZAY SAVAŞLARI İÇİNDE Mİ?
Uzaydaki güç mücadelesinin başat aktörlerinin ABD, Rusya ve Çin olduğunu belirten Şimşek, Hindistan'ın da benzer kapasiteye sahip olduğuna ilişkin açık kaynaklarda bilgiler bulunduğunu söyledi:
"Rusya, Çin, ABD uzay savaşları içerisinde. Daha küçük oranda güç sahibi olan ülkeler var. Hindistan'ın da benzer bir şekilde uzaydaki uyduları yok etme kapasitesine sahip olduğuna ilişkin açık kaynaklarda bilgi görüyoruz. Genellikle bu bilgiler gizli tutulur. Ama burada kontrollü bir açıklama var. Dediğim gibi bu psikolojik üstünlüğü kurmak için, caydırıcılık için kendi NATO kitlesine, ‘ben de artık güçlüyüm, gücümü kaybetmedim, burada varım’ demek için ve bunun aslında bir sebebi daha var. Ülkeler bu açıklamayı biraz da maddi nedenlerden yaparlar. Uzay programına maddi destek sağlamakta yine bunun bir parçası olabilir. Çünkü bu açıklamadan sonraki başka bir açıklama Golden Dome denilen hava savunma, uzay savunmaya geçen sistemin açıklaması. İkisi birbirinden farklı sistemler.”
UZAYDA HANGİ SİLAHLAR KULLANILABİLİR?
Uzayda kullanılabilecek silah sistemlerinin farklı türleri bulunduğunu anlatan Şimşek, uydu sistemlerini hedef alabilecek kinetik, kinetik olmayan ve nükleer silahlardan söz etti:
“Bu silahlar farklı farklı olabiliyor. Uydu sistemlerini engelleyebilmek için kinetik ve kinetik olmayan nükleer silahlar var. Bazen uydunun kendisi bir silah olabiliyor. Örneğin daha önce bir Amerika'nın uydusunu Rus uydusu, yani bozuk olduğu sözde olan bir uyduyla çarpışabiliyor. Yakın geçişler oluyor. Tabii ki bu hani çok fazla açıklanan ya da çok fazla insanların ilgisini çeken unsurlar değil. Ya da uyduları engellenebiliyor.”
“YILDIZ SAVAŞLARI”NDAN UZAYDA GÜÇ KULLANIMINA
Şimşek, geçmişteki “Yıldız Savaşları” döneminin daha çok prestij mücadelesi olduğunu, günümüzde ise askeri ve sivil uydu sistemlerinin entegre olmasıyla farklı bir aşamaya geçildiğini ifade etti:
“Günümüz artık enformasyon savaşları. İlk 1957 yıllarından 1991'li yıllara kadar Yıldız Savaşları denilen bir olgu vardı. Yıldız Savaşları neydi? Aslında bir prestij savaşıydı. Yani burada bilfiil karşılıklı bir angajman yoktu. Yani Rusya ‘ben güçlüyüm’ diyordu, Amerika ‘ben de güçlüyüm’ diyordu. ‘Ben bunu yaptım, ben bunu yaptım.’ O prestij savaşı daha sonra Soğuk Savaş dönemiyle beraber enformasyon aşamasına geçti. Yani enformasyon savaşları. Bu ne demek? Yani 'ben bilgi, keşif, gözetleme, haberleşme uydularını gönderdim. Bu uydular vasıtasıyla hangimiz daha iyiyiz bu konuda öne geçiyoruz' diyor. Ama şu anda askeri ve sivil uydu sistemlerinin entegre olması, birleşmesi, yani bir Starlink uyduları örneğin Ukrayna Savaşı'nda devreye giriyor. Şimdi farklı bir aşamaya geçildi. Dediğiniz gibi artık bir bilfiil bir uzay savaşı, güç kullanma savaşı noktasına geldi.”
UZAYDA SİLAHLANMANIN HUKUKİ BOYUTU
Uzayda silah kullanımının hukuki zemininin de bulunduğunu belirten Şimşek, 1967 yılında Birleşmiş Milletler kapsamında yapılan anlaşmaya dikkat çekti:
“Aslında bunun hukuki zemini de açık. 1967 yılında Birleşmiş Milletler'in bu konuda bir anlaşması var. Yani biz uzayı barış için kullanalım diyor ve hani pek çok ülke şu anda buna bağlı. Burada bir açık nokta var. Orada 'uzayda nükleer ve kitle imha silahları kullanılamaz' diyor. Ama konvansiyonel silahların kullanılmasına ilişkin bir açık nokta var. Yani bunu da devletler imzalamamış. Amerika'nın bu konuda bir moratoryumu var. Yaklaşık 35 ülkenin imzaladığı bir moratoryum. 'Biz burada uyduları, anti-uydu silahlarını kullanmayalım' diyor.”
“UYDU YOK EDİLİRSE UZAY ÇÖPLÜĞÜ OLUŞUYOR”
Anti-uydu silahlarının kullanılmasının uzayda ciddi sonuçlara yol açabileceğini belirten Şimşek, imha edilen uyduların parçalarının yörüngede kalmasına dikkat çekti:
"Anti-uydu silahlarının bir tehlikesi var. Bir uyduyu yok ettiğinizde binlerce parça yörüngede devam ediyor ve o yörünge uzay çöplüğü deniyor. O uzay kullanılamaz hale geliyor. Bu nedenle de 'bunu yapmayalım' diyor. Bütün ülkeler aslında bunun arkasından da birbirine güvenmeyerek bu teknolojileri geliştiriyorlar. Bu birinci kısmı. Bence dikkat edilmesi gereken ikinci kısım Golden Dome sistemi. Buraya Amerika 1,2 trilyon dolarlık bir sistem ayırıyor.
Mohamed Salah Trabzon’u keşfediyor! Sümela Manastırı ve yaylalarda keyifli anlar
Uzayda silahlanmanın perde arkası: “Yıldız savaşları” yeniden mi başlıyor?