Avrupa Merkez Bankası (ECB), euro banknotlarını yenilemeye hazırlanıyor. Yeni banknotların nasıl görüneceği konusunda Avrupa vatandaşlarının da görüşü alınacak. ECB, kısa listeye kalan 10 tasarım önerisini kamuoyuna sundu ve vatandaşların favori tasarımlarını belirlemeleri için anket başlattı.
Avrupa Merkez Bankası, gelecekte kullanılacak euro banknotları için tasarım sürecinde yeni bir aşamaya geçti. ECB, Avrupa genelinden gelen yaklaşık 1200 başvuru arasından 25 tasarımcıyı seçti. Bu çalışmalar arasından finale kalan 10 tasarım ise iki ana tema etrafında şekillendi: "Avrupa Kültürü" ile "Nehirler ve Kuşlar".
ECB, şimdi Avrupa vatandaşlarının bu tasarımlar hakkındaki görüşlerini öğrenmek istiyor. Kamuoyu istişaresi 21 Eylül 2026'ya kadar devam edecek.
Tasarımların belirlenmesi için Avrupa Birliği genelinde bir tasarım yarışması düzenlendi. Seçilen çalışmaların bir bölümü "Avrupa Kültürü", bir bölümü ise "Nehirler ve Kuşlar" temasını işliyor.
"Avrupa Kültürü" temasındaki banknotların ön yüzünde Ludwig van Beethoven, Marie Curie ve Miguel de Cervantes gibi tanınmış Avrupalıların portreleri yer alıyor. Arka yüzlerde ise bu kişilerin yaşamları ve eserleriyle ilişkilendirilen sahneler bulunuyor.
Örneğin C tasarımında Beethoven'ın yanında sadeleştirilmiş bir klavye görülürken, banknotun arka yüzünde çizgi film tarzında figürler yer alıyor. E tasarımında ise sanatçıların eserlerine daha doğrudan göndermeler yapılıyor. Miguel de Cervantes için hazırlanan tasarımda, banknotun üzerinde küçük bir Don Kişot figürü bulunuyor.
"Nehirler ve Kuşlar" temasındaki tasarımlarda ise ön yüzde Avrupa'da yaşayan farklı kuş türleri, arka yüzde ise Avrupa Birliği kurumlarıyla bağlantılı yapılar yer alıyor. Ancak temanın adına rağmen bazı tasarımlarda nehirlere doğrudan yer verilmiyor.
Tasarımlar arasında belirgin farklılıklar da bulunuyor. H tasarımı oldukça sade bir görünüm sunarken, I tasarımında kuşların üzerinde çeşitli teknolojik gelişmelere gönderme yapan ayrıntılar bulunuyor. D tasarımı ise banknotu adeta bir keşif alanına dönüştürüyor. Kuşların ayak izleri ve seslerini gösteren sonogramlar gibi ayrıntılar, tasarımın farklı noktalarına gizlenmiş durumda.
Bazı tasarımlarda banknotların yatay olarak kullanılması da dikkat çekiyor.
ECB'nin internet sitesinde yer alan ankette vatandaşlar, tasarımları tek tek inceleyerek her biri için değerlendirme yapabiliyor. Beş farklı seçenek sunuluyor:
Çok beğendim. Beğendim. Ne beğendim ne beğenmedim. Beğenmedim. Hiç beğenmedim.
Katılımcılar değerlendirmelerinin ardından tasarımlarda beğendikleri veya beğenmedikleri unsurları da belirtebiliyor.
Ankete katılmak isteyenler, ECB'nin resmi internet sitesindeki "Anketimize katılın!" seçeneği üzerinden tasarımları inceleyebiliyor. Oy vermeden önce tüm tasarımların görülmesi mümkün. Seçim yapıldıktan sonra tercihlerin değiştirilemeyeceği belirtiliyor.
Anketin sonunda katılımcılardan yaş grubu, cinsiyet ve ülkesi gibi bazı demografik bilgiler de isteniyor.
Oylamanın yarıda bırakılması halinde ankete daha sonra devam edilebiliyor. Ancak aynı kişinin ikinci kez oy kullanmasına izin verilmiyor.
Kamuoyu görüşlerinin alınmasının yanı sıra, euro bölgesi vatandaşlarından oluşan temsili bir örneklem üzerinde ayrı bir pazar araştırması da yürütülüyor. Avrupa Merkez Bankası Yönetim Kurulu, nihai tasarım kararını jüri değerlendirmeleri, teknik tavsiyeler ve kamuoyu araştırmalarının sonuçları gibi çeşitli unsurları dikkate alarak verecek.
Yeni euro banknotlarının tasarımına ilişkin nihai kararın 2026 yılının sonuna kadar alınması bekleniyor. Yeni banknotların ise kararın ardından tasarım ve üretim aşamalarının tamamlanmasıyla ilerleyen yıllarda dolaşıma girmesi planlanıyor.
ECB Başkanı Christine Lagarde, yeni banknot tasarımlarının Avrupa'nın ortak kimliğini yansıtmasını amaçladıklarını belirtiyor. ECB'ye göre euro banknotları, Avrupa'nın ortak kimliğinin en somut ifadelerinden biri olarak görülüyor.