Yerebatan Sarnıcı'nın İBB'den devrine durdurma kararı

İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 8. İdare Dava Dairesi, kentin simge yapılarından Yerebatan Sarnıcı'nın İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden (İBB) alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesi kararına ilişkin hukuki incelemesini tamamladı.Mahkeme heyeti, söz konusu kararın yürütmesini durdurdu. Buna göre, dava esastan sonuçlanana kadar tarihî yapının mevcut yönetim yapısında herhangi değişiklik yapılamayacak.T24'ün aktardığına göre istinaf dairesi, tahliye işleminin uygulanması halinde İBB açısından telafisi güç veya imkansız zararların doğabileceğini belirterek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda öngörülen şartların birlikte gerçekleştiği sonucuna vardı. Bu nedenle dava konusu işlemin teminat alınmaksızın yürütmesinin durdurulmasına kesin olarak hükmedildi. Kararda ayrıca, ilk derece mahkemesinin gerekli görmesi durumunda keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırabileceği ifade edildi.2 Haziran Salı günü Yerebatan Sarnıcı'nın tahliyesi için yazı gönderilmiş ve yapı boşaltılarak Vakıflar Genel Müdürlüğü yönetimine devredilmişti.İstanbul Bölge İdare Mahkemesi, İBB'nin üst mahkemeye yaptığı itiraz üzerine yürütmenin yeniden durdurulmasına karar verdi. Böylece süreç bu kararla yeni bir aşamaya taşınmış oldu.İBB'nin mülkiyetinde bulunan Yerebatan Sarnıcı, nisan ayının başlarında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edildi. İBB, durumun 1 Nisan'da tapu kayıtları incelendiği sırada öğrenildiğini belirterek, Vakıflar lehine yapılan yeni tescilin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yargı yoluna gitti. İBB Başkanvekili Nuri Aslan, yapının Vakıflar'a devri kararını eleştirerek, "Biz onardık, biz sahip çıktık. Şimdi 15 günde boşaltın diyorlar. Bu hukuksuzluğa karşı bugünden itibaren Türk vatandaşlarına Yerebatan Sarnıcı ziyaretini sadece 1 TL yapıyoruz," dedi.Kararın ardından Yerebatan Sarnıcı’nda uzun kuyruklar oluştu. Ziyaretçiler hem tarihi yapıyı görmek hem de tartışmaların odağındaki mekâna sahip çıkmak için sarnıca akın etti.8 Mayıs'ta İstanbul 8. İdare Mahkemesi tahliye işlemi hakkında yürütmeyi durdurma kararı verdi. Daha sonra İBB, sarnıcın Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne devredilmesine de itiraz etti.Yerebatan Sarnıcı, İstanbul’un en etkileyici Bizans yapılarından biri olarak 6. yüzyılda İmparator Justinianus I döneminde inşa edildi. Yapının temel amacı, şehre su temin etmek ve olası kuşatmalarda su ihtiyacını güvence altına almaktı.İnşası yaklaşık 532 yılında tamamlanan sarnıç, yaklaşık 9 bin 800 metrekarelik bir alanı kaplar ve 80 bin metreküpe yakın su depolama kapasitesine sahiptir. Yeraltında yer alan bu devasa yapı, yüzlerce mermer sütunla taşınır ve iki ünlü Medusa başı sütun kaidesiyle de dikkat çeker.Bizans döneminde sarayın ve çevredeki yapıların su ihtiyacını karşılayan Yerebatan Sarnıcı, İstanbul’un Osmanlılar tarafından fethedilmesinin ardından da bir süre daha aktif şekilde kullanıldı. Ancak zamanla işlevini yitirdi ve unutulmaya yüz tuttu.16. yüzyıldan itibaren farklı amaçlarla kullanılan yapı, özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda yerel halk tarafından yeniden keşfedildi. 20. yüzyılda ise restore edilerek kültürel bir miras alanı haline getirildi ve günümüzde müze olarak ziyaretçilere açıldı.İstanbul'un en çok ziyaret edilen ve en yüksek gelir getiren müzelerinden biri olan Yerebatan Sarnıcı, restorasyon çalışmalarının İBB tarafından tamamlanmasının ardından 2022 yılında yeniden ziyarete açıldı.İBB'ye göre, daha önce günlük ziyaretçi sayısı bin iken restorasyonun ardından bu sayı yaklaşık 10 bine çıktı. İBB ayrıca, 2022 senesinden beri sarnıcın 10 milyondan fazla ziyaretçi ağırladığını kaydetti.