Güneydoğu Asya kökenli bu balıkların Florida’daki hikayesi, bir balık çiftliğinden kaçmalarıyla başladı. Normalde bir balık için büyük engel olacak kara parçaları bu türü durdurmadı. Havadan nefes alabilmeleri ve vücutlarını sürükleyerek ilerleyebilmeleri sayesinde bir kanaldan çıkıp karadan başka bir su kaynağına ulaşmaya başladılar.
"Yürüyen yayın balığı" olarak bilinen Clarias batrachus, karada gerçek anlamda adım atmıyor. Göğüs yüzgeçlerinden destek alırken vücudunu sağa sola kıvırıyor ve bu hareketlerle kendisini ileri doğru sürüklüyor. En büyük avantajı ise sudan çıktıktan sonra da havadan oksijen alabilmesi.
Bu özellik özellikle yağmurlu günlerde işe yarıyor. Şiddetli yağışlarla zemin ıslandığında ve kanalların çevresinde su biriktiğinde balıklar bulundukları su kaynağından ayrılabiliyor. Yüzgeçlerini kullanarak aradaki kara parçasını geçtikten sonra başka bir kanal veya gölete ulaşabiliyorlar.
Florida’daki geniş kanal ağı da yayılmalarını kolaylaştırdı. Kanallar balıkları uzun mesafelere taşırken, birbirine bağlı olmayan noktalar arasındaki son birkaç metreyi balıklar karadan geçebildi. Böylece normalde birbirinden ayrı kalabilecek su kaynakları bu tür için ulaşılabilir hale geldi.
Yayılmanın hızı kısa sürede dikkat çekti. İlk dönemlerde Florida’nın güneyindeki yalnızca 3 bölgede kaydedilen yürüyen yayın balıkları, yaklaşık 10 yıl içinde 20 bölgeye ulaştı.
Balıkların karaya çıkması geçmişte kalan bir olay değil. Florida’da su seviyesini yükselten kuvvetli yağışların ardından bugün de yürüyen yayın balıklarına yollarda ve evlerin girişlerinde rastlanabiliyor. Bazı bölgelerde karadan ilerleyen balıkların araçların altında kaldığı bile kaydediliyor.
Yakın dönemde bunun dikkat çeken örneklerinden biri Florida’yı etkileyen şiddetli yağışların ardından yaşandı. Gulfport’ta yaşayan bir kişi, evinin araç yolunda karada ilerleyen yürüyen yayın balığını görüntüledi. Benzer görüntülerin özellikle su baskınlarının ardından ortaya çıkması, türün bölgede artık kalıcı hale geldiğini gösteriyor.
Tür ilk yayılmaya başladığında yerli balıklar üzerinde büyük bir tehdit oluşturabileceğinden endişe edilmişti. Ancak Florida’daki yetkililere göre başlangıçta korkulan ölçekte bir zarar ortaya çıkmadı. Buna rağmen türün bölgedeki ekolojik etkilerinin tamamı hâlâ net olarak bilinmiyor.
Yürüyen yayın balıkları Florida’ya 1960’lı yıllarda akvaryum ve balık yetiştiriciliği amacıyla getirilmişti. Aradan yaklaşık 60 yıl geçmesine rağmen bölgede yaşamaya devam ediyorlar. Yağışlarla birlikte sular yükseldiğinde ise kanallardan çıkıp yüzgeçleri üzerinde karadan ilerleyerek başka sulara geçmeleri bugün de görülebiliyor.
