CANLI
Ana Sayfa🇹🇷 Türkiye🌍 Dünya📈 Ekonomi⚽ Spor💻 Teknoloji🎭 Magazin
Ana SayfaTeknolojiGüneş fırtınasının geciktirdiği trenin 1
💻 Teknoloji

Güneş fırtınasının geciktirdiği trenin 180 yıllık sırrı çözüldü

Chip Online TR·🕐 31 dk önce·👁 1 görüntülenme
Güneş fırtınasının geciktirdiği trenin 180 yıllık sırrı çözüldü
Uzun yıllardır teknolojiyi etkileyen ilk uzay havası olaylarından biri kabul edilen Exeter tren gecikmesi yeniden incelendi. Araştırmacılar, kayıtlardaki sekiz yıllık hatayı ortaya çıkarınca tarihteki "ilk olay" da değişti.

Güneş fırtınalarının teknoloji üzerindeki etkisi sanayi çağının ilk dönemlerine kadar uzanıyor. Ancak bu etkinin tarihte ilk kez ne zaman ciddi bir aksaklığa yol açtığına ilişkin uzun süredir kabul edilen kayıt, yeni bir arşiv çalışmasıyla değişti.

İngiltere'nin Exeter kentinden hareket edecek bir trenin, güneş kaynaklı jeomanyetik aktivite nedeniyle 16 dakika gecikmesi yıllardır bu alandaki en eski örneklerden biri olarak gösteriliyordu. Demir yolu sinyalizasyonunda kullanılan telgraf sistemine yüksek akım dolması, hattın çalışmasını etkileyerek trenin zamanında hareket etmesini engellemişti. Olayın tarihi ise sanıldığı gibi 1841 değildi.

Nature dergisinin 1871 tarihli bir sayısında söz konusu aksaklığın 18 Ekim 1841'de, yerel saatle 22. 05'te yaşandığı yazıyordu. Lancaster Üniversitesi'nden Profesör Jim Wild liderliğindeki uzay havası uzmanları bu kaydı ayrıntılı biçimde incelemeye aldı. Araştırma sırasında dikkat çekici bir çelişki ortaya çıktı. Olayın yaşandığı belirtilen tren hattı, 1841 yılında henüz hizmete girmemişti. Hattın açılışı ancak 1846'da gerçekleşmişti.

Ekip bunun üzerine eski demir yolu tarifelerini, gazete arşivlerini, kutup ışığı gözlemlerini ve dijital ortama aktarılan jeomanyetik kayıtları karşılaştırdı. Bulgular, tren gecikmesinin gerçekte 18 Ekim 1848 tarihinde yaşandığını gösterdi.

Tarihin sekiz yıl ileri alınması, Exeter olayının uzay havasının elektrikli teknolojilerde yol açtığı ilk resmi aksama olma özelliğini de değiştirdi. Araştırmacılar, bu unvanın Mart 1847'de İngiltere'deki Midland demir yolu ağında yaşanan başka bir bozulmaya ait olduğunu belirledi.

Exeter vakasının tarihi değişmiş olsa da olay, güneş fırtınalarının kritik altyapıları etkileyebildiğini gösteren erken dönem örneklerinden biri olarak önemini koruyor. 1859'daki Carrington Olayı sırasında da telgraf sistemlerinde ciddi sorunlar yaşanmış, hatlarda kıvılcımlar oluşmuş ve bazı operatörler elektrik çarpmasına maruz kalmıştı.

Günümüzde ise elektrik şebekeleri, haberleşme sistemleri ve diğer teknolojik altyapılar geçmişe kıyasla çok daha karmaşık ve birbirine bağlı durumda. Araştırmacılar bu nedenle güçlü güneş fırtınalarının modern sistemler için hala ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.

Kaynak: Chip Online TROrijinal Habere Git →
İlgili Haberler